Làm sao biết mình có mắc bệnh STI khi nhiều ca không hề có triệu chứng? Bác sĩ Nguyễn Đông Hưng vạch trần các dấu hiệu ngầm và cách xử lý đúng.

Chào các bạn, tôi là Bác sĩ Nguyễn Đông Hưng. Trong suốt 18 năm lăn lộn với ngành Ngoại Tiết niệu – Nam học, tôi đã gặp không biết bao nhiêu tình huống dở khóc dở cười. Có những ông vạm vỡ, xăm trổ đầy mình nhưng bước vào phòng khám của tôi với gương mặt tái mét, chỉ vì lỡ một đêm “vui vẻ” không bảo hộ rồi về nhà thấy “cậu nhỏ” giở chứng. Lại có những cặp vợ chồng dắt tay nhau đi khám hiếm muộn, để rồi ngỡ ngàng khi phát hiện nguyên nhân gốc rễ là do một loại vi khuẩn đã âm thầm nằm vùng từ thời trẻ.

Bệnh lây truyền qua đường tình dục – gọi tắt là STI (Sexually Transmitted Infections) – thực sự là một chiếc “bẫy ngầm”. Ai cũng nghĩ nó chừa mình ra, cho đến khi chính bản thân dính đòn. Vậy làm thế nào để biết bản thân có đang mang mầm bệnh hay không?

1. Bản chất của STI: Kẻ địch vô hình núp bóng những cuộc vui

Nói một cách dễ hiểu nhất, STI là nhóm bệnh lây lan từ người này sang người khác thông qua các hành vi tiếp xúc tình dục. Mà đã nói đến “quan hệ” thì đâu chỉ có kiểu truyền thống (vaginal sex). Đường hậu môn (anal sex) hay thậm chí là “yêu” bằng miệng (oral sex) đều là những con đường trải thảm đỏ cho mầm bệnh tấn công.

Thủ phạm gây ra chúng thì muôn hình vạn trạng, từ vi khuẩn (như chlamydia, lậu, giang mai), virus (như herpes, HPV, HIV) cho đến các loại ký sinh trùng.

Đọc y văn thế giới, đặc biệt là các tài liệu từ Hội Y học Tình dục Quốc tế (ISSM), tôi rất thấm thía một điều: Đáng sợ nhất không phải là những vết loét sùi ra ngoài, mà là sự im lặng của mầm bệnh. Nhiều loại STI diễn ra hoàn toàn không có triệu chứng. Nghĩa là nhìn bề ngoài họ vẫn khỏe mạnh, phong độ ngời ngời, nhưng bên trong thì “giặc” đã gom đủ quân số rồi.

2. Lắng nghe cơ thể: Những tín hiệu cảnh báo phát ra từ “vùng kín”

Dù ẩn mình khéo đến đâu, mầm bệnh vẫn sẽ để lại dấu vết. Dựa trên kinh nghiệm lâm sàng của tôi, nếu thấy cơ thể xuất hiện các dấu hiệu dưới đây, các bạn phải bật chế độ cảnh giác cao độ ngay lập tức.

Triệu chứng tại chỗ (Cơ quan sinh dục và vùng lân cận)

• Thấy “bản tin thời tiết” thay đổi: Tự nhiên âm đạo hoặc dương vật, hậu môn tiết ra loại dịch lạ. Dịch có thể màu xanh, vàng, đặc như mủ hoặc có mùi hôi tanh khó chịu.

• Đi tiểu như cực hình: Cảm giác nóng rát, buốt nhói dọc niệu đạo mỗi lần đi tiểu. Nhiều ông mô tả với tôi là “đau như có gai châm”.

• Bề mặt da biểu tình: Xuất hiện các vết loét, mụn nước li ti đau rát (nghi herpes) hoặc các nốt sùi nhỏ như súp lơ (nghi HPV/sùi mào gà) quanh vùng nhạy cảm.

• Ngứa ngáy, kích ứng: Vùng kín đỏ rực, ngứa ngáy điên cuồng, càng gãi càng rát.

Triệu chứng toàn thân và các dấu hiệu đi kèm

• Sốt nhẹ, mệt mỏi rã rời, đau nhức cơ khớp mà không rõ nguyên nhân (rất giống cảm cúm thông thường).

• Sờ thấy hạch bạch huyết sưng to, đau ở vùng bẹn.

• Đau rát khi giao hợp. Khổ thế đấy, khi cơ quan sinh dục đang tổn thương thì làm sao mà thăng hoa cho nổi. Để giữ lửa hạnh phúc bền vững, các cặp đôi nên tìm hiểu về tần suất quan hệ tình dục bình thường là bao nhiêu góc nhìn y khoa từ ISSM nhằm điều chỉnh nhịp độ yêu cho phù hợp và an toàn.

• Đau, chảy máu hoặc có dịch tiết ra từ trực tràng (thường gặp ở những người có quan hệ qua đường hậu môn).

Thực tế tại phòng khám, tôi đã gặp những ca chlamydia và lậu mà bệnh nhân thề sống thề chết là “em chẳng thấy đau đớn gì”. Đúng vậy đấy. Số liệu thống kê từ CDC Hoa Kỳ chỉ ra rằng có tới 70% phụ nữ và 50% nam giới nhiễm chlamydia không hề có một triệu chứng nào ở giai đoạn đầu. Họ vô tình trở thành nguồn lây cho bạn đời mà không hề hay biết.

3. Khi nào bạn bắt buộc phải đi “gặp bác sĩ”?

Thế này nhé, đừng đợi đến khi “súng ống” mưng mủ hay đau không chịu nổi mới chịu đi khám. Hãy đặt lịch hẹn với bác sĩ chuyên khoa ngay nếu bạn rơi vào các trường hợp sau:

1. Cơ thể xuất hiện bất kỳ dấu hiệu lạ nào tôi vừa liệt kê ở trên.

2. Lỡ có một cuộc “yêu” ngẫu hứng mà quên không dùng bao cao su.

3. Bạn tình của bạn đột ngột báo tin họ vừa nhận kết quả dương tính với STI.

4. Bạn chuẩn bị bước vào một mối quan hệ mới và cả hai muốn “bạch hóa” sức khỏe của nhau. Việc này cực kỳ văn minh, tôi khuyến khích 100%. Khi cả hai đều khỏe mạnh, bạn mới có thể thoải mái áp dụng các kỹ thuật phòng tránh xuất tinh sớm như kỹ thuật kiểm soát hưng phấn edging bí quyết kéo dài thời gian và nâng tầm cảm xúc để cuộc yêu thêm viên mãn.

5. Tiền sử có dùng chung kim tiêm (đối với người sử dụng chất kích thích)

Đặc biệt, đối với các chị em dưới 25 tuổi có hoạt động tình dục, CDC khuyên nên tầm soát lậu và chlamydia định kỳ hàng năm. Phụ nữ mang thai lại càng phải nghiêm ngặt xét nghiệm giang mai, HIV, viêm gan B, C từ sớm để bảo vệ đứa trẻ trong bụng. Đừng để sự chủ quan của bố mẹ làm hại cả một đời con trẻ.

4. Quy trình chẩn đoán: Không có gì phải xấu hổ!

Nhiều người sợ đi khám vì ngại, sợ người quen nhìn thấy, sợ bác sĩ đánh giá. Tôi nói thật, góc nhìn của bác sĩ chúng tôi chỉ có bệnh tật và giải pháp, hoàn toàn không có phán xét đạo đức. Quy trình khám STI ngày nay rất nhanh gọn và bảo mật:

• Khám lâm sàng: Bác sĩ sẽ quan sát bằng mắt thường để phát hiện các tổn thương thực thể như vết loét, mụn cóc hay dịch tiết.

• Xét nghiệm cận lâm sàng: Lấy mẫu nước tiểu, xét nghiệm máu hoặc dùng tăm bông chuyên dụng quẹt lấy dịch ở các vùng tổn thương (họng, âm đạo, hậu môn).

• Tự lấy mẫu tại nhà: Hiện nay đã có các bộ kit test nhanh tại nhà cho một số loại STI. Tiện thì có tiện, riêng tư thì có riêng tư, nhưng nếu kết quả có nghi ngờ thì vẫn phải đến bệnh viện kiểm tra lại cho chắc ăn.

5. Nhận kết quả dương tính: Bình tĩnh, STI không phải là tận thế!

Giả dụ xui rủi cầm tờ kết quả “Dương tính” trên tay, phản ứng đầu tiên của đại đa số bệnh nhân là hoảng loạn, sụp đổ. Tôi toàn phải quát vui: “Bình tĩnh lại! Khóc lóc không giải quyết được gì, ngồi xuống đây tôi bày cách!”.

Nên nhớ, y học bây giờ rất hiện đại.

• Nhóm do vi khuẩn (Lậu, chlamydia, giang mai): Chỉ cần tuân thủ đúng phác đồ kháng sinh của bác sĩ là có thể trị dứt điểm. Tuyệt đối không tự ý mua thuốc uống vài ngày thấy đỡ là thôi, vi khuẩn nó kháng thuốc thì sau này vô phương cứu chữa. Nó có thể gây viêm tắc ống dẫn tinh, viêm vòi trứng dẫn đến vô sinh đấy. Khi đó, việc phục hồi bản lĩnh đàn ông hay khả năng sinh sản sẽ vô cùng gian nan, lúc này các liệu pháp bổ trợ như dùng coenzyme q10 có hiệu quả đối với khả năng sinh sản không góc nhìn từ bác sĩ tiết niệu cũng chỉ đóng vai trò hỗ trợ một phần, quan trọng nhất vẫn là diệt sạch vi khuẩn.

• Nhóm do virus (Herpes, HIV): Tuy chưa thể chữa khỏi hoàn toàn nhưng chúng ta có thuốc kháng virus (ARV, thuốc ức chế virus herpes) giúp kiểm soát lượng virus ở mức cực thấp, bảo vệ hệ miễn dịch và giúp bạn sống thọ, sống khỏe như người bình thường.

Một việc cực kỳ quan trọng: Hãy dũng cảm thông báo cho (các) bạn tình gần đây của mình. Họ cũng cần được xét nghiệm và điều trị song song. Nếu bạn ngại, một số trung tâm y tế có dịch vụ thông báo ẩn danh cho bạn tình mà không để lộ danh tính của bạn.

6. Chủ động phòng vệ để cuộc yêu luôn trọn vẹn

Phòng bệnh bao giờ cũng rẻ và đỡ đau đớn hơn chữa bệnh. Là một bác sĩ tiết niệu, tôi cho bạn vài lời khuyên xương máu:

• Chân ái mang tên Bao cao su: Dùng bao cao su hoặc tấm chắn miệng (dental dams) liên tục, đúng cách từ đầu đến cuối cuộc yêu. Đừng có đợi đến lúc gần “về đích” mới đeo, lúc đó dịch tiết ra đã mang theo mầm bệnh rồi.

• Vũ khí vắc-xin: Hãy tiêm phòng HPV và viêm gan B càng sớm càng tốt.

• Thành thật với nhau: Hãy có những cuộc trò chuyện cởi mở với đối tác về lịch sử tình dục và kết quả xét nghiệm của nhau trước khi quyết định “gắn kết”.

• Nói không với việc dùng chung kim tiêm hoặc các dụng cụ tiêm chích sắc nhọn.

Lời kết của Bác sĩ Đông Hưng

STI có thể gõ cửa nhà bất kỳ ai, không phân biệt giàu nghèo, sang hèn, chỉ cần bạn có hoạt động tình dục không an toàn. Nhưng nó chỉ thực sự đáng sợ khi bạn giấu bệnh và tự ý điều trị linh tinh theo mấy bài thuốc truyền miệng trên mạng. Hãy chủ động đi xét nghiệm định kỳ và lắng nghe những thay đổi nhỏ nhất của cơ thể mình. Chẩn đoán sớm, điều trị đúng phác đồ chính là chìa khóa vàng để bảo vệ bản lĩnh, thiên chức làm cha làm mẹ và hạnh phúc lứa đôi của chính bạn.

Chúc các bạn luôn có một đời sống tình dục khỏe mạnh và an toàn!

Bài viết chỉ nhằm cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám và tư vấn trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa.