Trong thực tế thăm khám lâm sàng, không ít chị em sau sinh đến phòng khám với vẻ ngượng ngùng, e ấp. Nhiều người chia sẻ cảm giác nặng nề ở vùng kín, đôi khi thấy có khối thịt nhỏ nhô ra mỗi khi ho, hắt hơi hay bê vật nặng. Đa phần các chị đều lo lắng không hiểu cơ thể mình đang gặp vấn đề gì, liệu có phải bệnh nguy hiểm hay không.
Là một bác sĩ ngoại tiết niệu, câu chuyện này tôi gặp rất thường xuyên. Hôm nay, tôi muốn chia sẻ rõ hơn về một vấn đề ít được nhắc đến nhưng lại ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng sống của phụ nữ: sa cơ quan vùng chậu – yếu tố cốt lõi gắn liền với sức khỏe âm đạo sau sinh.
Sa các cơ quan trong vùng chậu là gì?
Sa các cơ quan trong vùng chậu (Pelvic Organ Prolapse – POP) xảy ra khi các cơ và mô liên kết nâng đỡ các cơ quan vùng chậu bị yếu đi hoặc tổn thương. Hiện tượng này khiến một hoặc nhiều cơ quan lệch khỏi vị trí tự nhiên, đẩy vào thành âm đạo. Theo thời gian, các cơ quan này có xu hướng trượt dần xuống ống âm đạo và trong các trường hợp nặng, khối sa có thể phồng ra ngoài cửa âm đạo.
Theo tài liệu y khoa quốc tế, phụ nữ thường có thể gặp phải 2 hoặc 3 loại sa cơ quan cùng một lúc. Để hiểu sâu hơn về nền móng quan trọng này, các bạn có thể tham khảo thêm bài viết phân tích chi tiết về sàn chậu sau sinh.
Sa cơ quan vùng chậu phổ biến đến mức nào?
Thực tế, tình trạng này phổ biến hơn chúng ta tưởng rất nhiều. Sa cơ quan vùng chậu có thể ảnh hưởng đến phụ nữ ở mọi lứa tuổi, từ các bạn trẻ cho đến giai đoạn lớn tuổi, tại bất kỳ quốc gia nào trên thế giới.
Các nhà nghiên cứu ước tính có khoảng 50% phụ nữ trải qua tình trạng POP ở một mức độ nào đó trong đời. Tuy nhiên, con số thống kê chính xác rất khó xác định. Lý do là vì việc tầm soát POP không phải lúc nào cũng là quy trình bắt buộc trong các lần khám phụ khoa thông thường. Chị em thường ngại ngùng khi chia sẻ triệu chứng với bác sĩ, trong khi không phải nhân viên y tế nào cũng được đào tạo chuyên sâu để chẩn đoán đúng vấn đề này.
Tại sao trước đây ít nghe đến tình trạng này?
Sự e ngại và định kiến xã hội xung quanh các vấn đề vùng kín đã khiến căn bệnh này rơi vào im lặng trong hàng ngàn năm qua. Dù y văn thế giới đã ghi nhận tình trạng này từ thời Ai Cập cổ đại (khoảng năm 1835 trước Công nguyên), nó vẫn là một vấn đề ít được chẩn đoán và chưa được quan tâm đúng mức.
Tuy nhiên, mọi thứ đang dần thay đổi theo chiều hướng tích cực khi ngày nay, phụ nữ đã cởi mở hơn rất nhiều trong việc chăm sóc bản thân, đặc biệt là quan tâm đến sức khỏe âm đạo sau sinh cũng như sức khỏe tổng thể của vùng kín.
Có những loại sa cơ quan vùng chậu nào?
Có 5 dạng sa cơ quan vùng chậu chính, mỗi dạng tác động đến một bộ phận khác nhau trong vùng chậu như bàng quang, trực tràng, ruột, tử cung hoặc âm đạo:
Sa bàng quang (Cystocele): Xảy ra khi bàng quang sa xuống và ép vào thành trước âm đạo.
Sa tử cung (Uterine prolapse): Xảy ra khi tử cung di chuyển tụt xuống ống âm đạo.
Sa trực tràng (Rectocele): Xảy ra khi trực tràng đẩy vào thành sau âm đạo.
Sa vòm âm đạo (Vaginal vault prolapse): Thường xảy ra ở phụ nữ đã từng cắt tử cung, khi phần trên thành âm đạo sụp xuống ống âm đạo.
Sa ruột (Enterocele): Xảy ra khi ruột đẩy qua túi bụng và tụt vào khoang chậu.
Việc bảo vệ và chăm sóc vùng nhạy cảm này bắt đầu từ việc hiểu đúng cấu trúc giải phẫu, trong đó tầng sinh môn đóng vai trò là chiếc khóa vàng giữ gìn sức khỏe và hạnh phúc phái đẹp.
Các cấp độ của sa cơ quan vùng chậu
Trong y khoa, mức độ nặng nhẹ của sa cơ quan vùng chậu được chia thành 4 cấp độ rõ rệt:
Độ 1: Mức độ nhẹ, cơ quan sa kín đáo bên trong ống âm đạo.
Độ 2: Mức độ trung bình, cơ quan sa xuống gần tới cửa âm đạo.
Độ 3: Cơ quan đã sa hẳn ra ngoài cửa âm đạo khi có áp lực.
Độ 4: Mức độ nặng, toàn bộ cơ quan sa hẳn ra bên ngoài.
Triệu chứng thường gặp của sa cơ quan vùng chậu
Mỗi dạng sa sẽ có những biểu hiện riêng, nhưng nhìn chung, nhiều bệnh nhân thường miêu tả cảm giác giống như “có thứ gì đó đang tụt rơi ra ngoài” hoặc có cảm giác vướng víu như đang ngồi trên một quả bóng nhỏ.
Một số dấu hiệu nhận biết phổ biến bao gồm:
Cảm giác tức nặng, căng đầy ở vùng âm đạo hoặc trực tràng.
Tiểu không tự chủ khi ho, cười hoặc vận động mạnh.
Bí tiểu hoặc khó đi tiểu hết bãi.
Đại tiện khó, táo bón kéo dài.
Đau tức vùng thắt lưng và vùng chậu.
Cảm giác tampon (băng vệ sinh dạng ống) bị đẩy ra ngoài.
Đau hoặc giảm cảm giác khi quan hệ tình dục.
Khi sức khỏe âm đạo sau sinh bị ảnh hưởng và các cơ sàn chậu suy yếu, việc tìm kiếm sự tư vấn chuyên khoa từ sớm là cách tốt nhất để cải thiện tình trạng này. Chị em cũng có thể tìm hiểu thêm về các dịch vụ chăm sóc và thẩm mỹ vùng kín để có cái nhìn toàn diện và khoa học trước khi đưa ra quyết định can thiệp.
Tài liệu tham khảo
Bài viết chỉ nhằm cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám và tư vấn trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa.
