Ghép thận được ví như một phép màu tái sinh, nhưng hành trình sau đó không phải lúc nào cũng trải đầy hoa hồng. Một trong những “cái giá” khắc nghiệt nhất mà người bệnh phải trả để giữ lại quả thận ghép chính là Hội chứng Cushing (hay còn gọi là mặt trăng rằm) đây là hệ quả của việc sử dụng thuốc chống thải ghép liều cao.
Trong cuốn tự truyện y học “Người lạ thân thuộc”, Bác sĩ Nguyễn Đông Hưng (bút danh Minh Hưng) đã mô tả chân thực hội chứng này không chỉ dưới góc độ bệnh học, mà còn là cuộc chiến tâm lý tàn khốc để giành lại bản ngã.
Sau giai đoạn “trăng mật” yên bình hậu phẫu, cơ thể người ghép tạng thường phải đối mặt với cơn bão mang tên thải ghép cấp tính. Đây là lúc hệ miễn dịch nhận diện quả thận mới là “kẻ thù” và tấn công dữ dội .
Để cứu quả thận, các bác sĩ buộc phải sử dụng “vũ khí hạt nhân”: Solu-Medrol liều Pulse (một loại Corticoid liều cực cao) tiêm trực tiếp vào tĩnh mạch . Thuốc giúp ức chế hệ miễn dịch, giữ lại sự sống cho quả thận, nhưng đồng thời gây ra sự tàn phá ngoại hình được gọi là Hội chứng Cushing.
Sự biến dạng ngoại hình: “Khuôn mặt trăng rằm”
Hội chứng Cushing làm rối loạn phân bố mỡ trong cơ thể. Trong “Người lạ thân thuộc”, tác giả mô tả sự thay đổi này đầy đau xót:
Mặt trăng rằm (Moon Face): Khuôn mặt trở nên tròn vo, đỏ gay và bóng nhẫy như một quả cà chua sắp vỡ . Hai má phúng phính chèn ép khiến đôi mắt híp lại.
Gù trâu (Buffalo Hump): Mỡ tích tụ tạo thành một khối u dày ở sau gáy.
Teo cơ tứ chi: Trong khi bụng và mặt phình to, thì tay chân lại teo tóp do mất cơ. Tác giả ví von hình ảnh của mình lúc đó như “một củ khoai tây cắm trên bốn cái tăm”.
Da rạn nứt: Vùng da bụng xuất hiện những vết rạn đỏ tím ngoằn ngoèo như vết roi quất , kèm theo đó là mụn trứng cá bùng phát dữ dội.
Steroid Rage: Cơn bão tâm lý và sự thay đổi tính cách
Không chỉ tàn phá ngoại hình, Corticoid liều cao còn tấn công vào hệ thần kinh, gây ra hiện tượng mà y văn gọi là “Steroid Rage” (Cơn thịnh nộ Steroid).
Người bệnh rơi vào trạng thái hưng cảm, mất ngủ triền miên và luôn cảm thấy đói cồn cào – một cơn đói mang tính bản năng thú vật. Bác sĩ Hưng đã kể lại khoảnh khắc mất kiểm soát khi hất đổ bát cháo của mẹ vì sự nóng nảy vô cớ do thuốc gây ra. Đó là lúc người bệnh cảm thấy xa lạ và sợ hãi chính bản thân mình.
Góc nhìn nhân văn: “Xấu xí mà sống còn hơn xinh đẹp mà chết”
Đối diện với tấm gương phản chiếu một hình hài biến dạng, phản ứng thường thấy là đập vỡ gương và trốn tránh xã hội. Tuy nhiên, qua lăng kính của bác sĩ Nguyễn Đông Hưng, hội chứng Cushing không phải là dấu chấm hết, mà là một “giao diện tạm thời” của sự sống.
Trong cuốn sách, người mẹ đã nói một câu khiến độc giả phải rơi nước mắt và thức tỉnh:
“Bây giờ, dù mặt con có tròn như cái mâm, da có sần sùi, thì đó là dấu hiệu máu đang chảy, thuốc đang có tác dụng. Đó là Dấu hiệu của sự sống. Với mẹ, xấu xí mà sống còn hơn là xinh đẹp mà chết.”
Hội chứng Cushing do thuốc thường chỉ mang tính tạm thời. Khi tình trạng thải ghép ổn định, liều thuốc Corticoid được giảm dần, các triệu chứng như phù nề, mụn trứng cá hay tích mỡ sẽ thuyên giảm .
Thay vì mặc cảm, bác sĩ Nguyễn Đông Hưng nhắn nhủ người bệnh hãy coi đây là một thử thách cần thiết. Hãy học cách yêu thương cơ thể mình, ngay cả khi nó không hoàn hảo. Như cách tác giả đã tự trào phúng với đồng nghiệp: “Đây là giao diện tạm thời, nhưng hệ điều hành bên trong đã được nâng cấp lên phiên bản bất tử”.
Kết luận: Hội chứng Cushing là một cái giá đắt, nhưng xứng đáng để đổi lấy cơ hội được tiếp tục hít thở và yêu thương. Cuốn sách “Người lạ thân thuộc” không chỉ cung cấp kiến thức y khoa về biến chứng này mà còn là liều thuốc tinh thần giúp người bệnh vượt qua mặc cảm ngoại hình.
Để tìm hiểu thêm về hành trình vượt qua biến chứng sau ghép thận, mời bạn đọc tìm mua sách “Người lạ thân thuộc” hoặc liên hệ tư vấn tại:
