Nhiều người hỏi tôi: “Tại sao lại viết sách về Niệu khoa; cái ngành nghe thôi đã thấy… ướt át, khó nói và toàn ống với van?”

Câu trả lời nằm trong cuốn “Niệu khoa tổng hợp” sắp ra mắt. Với tôi Bác sĩ & Nhà văn: Minh Hưng, Niệu khoa không chỉ là chuyện xử lý nước tiểu, mà là hành trình giúp con người giữ lại phẩm chất sống tự nhiên nhất: được tiểu tiện, được nghỉ ngơi, và được thanh thản. Trước khi cuốn sách chính thức đến tay bạn đọc, xin trích đăng những dòng tâm đắc nhất nơi đây tôi gửi gắm không chỉ kiến thức, mà cả trái tim của một người làm nghề.

1. Về nghề Y và sự thấu cảm

“Trong nghề y, có hai loại kiến thức: Một loại học được từ sách. Một loại chỉ học được từ ánh mắt bệnh nhân sau khi hết đau. Loại thứ hai mới là thứ kiến thức khiến chúng ta lớn lên.”

“Làm y là học cách sống chậm lại, nghe kỹ hơn, và thương con người hơn một chút. Người thầy thuốc giỏi không chỉ giỏi vì thuộc hết các guideline, mà vì biết nhìn thấy con người phía sau những con số xét nghiệm.”

2. Về triết lý “Dòng chảy” trong cơ thể

“Nếu coi cơ thể như một thành phố thu nhỏ, thì hệ tiết niệu chính là hệ thống ‘cấp thoát nước’ tinh vi nhất… Nước chảy chỗ trũng, triệu chứng cũng vậy. Chỉ cần biết dòng đi, ta sẽ biết nơi tắc.”

“Nước dạy ta một đạo rất giản dị: khi bị chặn, nó không nổi giận mà nó tìm lối khác. Và người thầy thuốc, khi hiểu điều ấy, cũng sẽ học được cách chữa: bằng sự kiên nhẫn, và lòng tin rằng mọi dòng chảy, dù bế tắc đến đâu, cũng có thể lại êm nếu ta biết mở đúng chỗ.”

3. Những bài học lâm sàng đậm tình người

Khi cấp cứu bí tiểu:

“Khi bàng quang kêu cứu, đừng tranh luận, hãy mở cửa cho nó trước. Nguy hiểm chính là để bàng quang căng quá lâu. (…) Khi dòng nước đầu tiên chảy ra, bệnh nhân thở phào, bác sĩ cũng nhẹ lòng. Trong khoảnh khắc đó, ta mới thấy rõ: sự sống đôi khi chỉ là được thở, và được tiểu bình thường.”

Khi điều trị sỏi thận:

“Sỏi có thể chờ, còn tắc và nhiễm thì không. Mở van trước, mổ xẻ nguyên nhân sau. Mở đường là điều tử tế nhất bạn làm cho thận lúc đó.”

Về ung thư và nỗi sợ:

“Ung thư bàng quang không dạy ta cách chiến thắng, mà dạy ta cách sống cùng nỗi sợ một cách đẹp. Mỗi lần soi, mỗi lần thuốc, là một lần học lại bài học cũ: rằng trong y học như trong đời, kiên trì chính là lòng tin được định lượng bằng thời gian.”

Về tuổi già và bệnh tuyến tiền liệt (BPH):

“Tuổi già, như bàng quang, không chịu được gấp gáp. Ai sống chậm, người ấy ít bí; Ai biết theo dõi, người ấy ít lo. Và ai biết cười, dù phải dậy đi tiểu ban đêm, người ấy đã điều trị BPH bằng cách nhân văn nhất.”

4. Lời nhắn nhủ cho những chàng trai trẻ (Ung thư tinh hoàn)

“Nếu em sờ thấy một khối rắn hãy đi khám. Nếu em phải hóa trị thì hãy tin vào lộ trình. Nếu em sợ mất tương lai em hãy gửi nó vào ngân hàng tinh trùng, rồi quay lại lấy sau. Chúng ta không chỉ chữa bệnh, mà còn giữ hộ em một bình minh.”

5. Lời Tri Ân Đặc Biệt (Gửi Mẹ)

(Trích Lời đề tặng)

“Tặng Mẹ: Bác sĩ Trần Kim Chi… người đã dạy con biết thương người trước khi học y khoa. Mẹ không còn, nhưng ánh sáng Mẹ trao vẫn đủ để con đi tiếp. Xin dâng tặng cuốn sách này như một nén hương lòng gửi về Mẹ.”

Cuốn sách này không viết để khoe khoang kiến thức cao siêu. Nó được viết để bác sĩ trẻ cầm lên thấy tự tin hơn khi trực đêm, và để người bệnh đọc xong thấy hiểu và thương cơ thể mình hơn một chút. Bởi vì: “Tri thức được truyền dạy bằng lời, nhưng nhân cách nghề y chỉ được trao bằng tấm gương và tình thương.”

“Niệu khoa tổng hợp”: Sẽ sớm gặp lại quý độc giả.

Minh Hưng – Bác sĩ Nguyễn Đông Hưng