Âm đạo phát ra tiếng kêu như tiếng xì hơi khi quan hệ tình dục, tập yoga hoặc đứng lên ngồi xuống có thể khiến nhiều phụ nữ ngại ngùng. Tuy nhiên, hiện tượng này thường xuất phát từ không khí bị giữ lại trong âm đạo rồi thoát ra ngoài, không đồng nghĩa với việc cơ thể đang có bệnh hay vệ sinh vùng kín chưa tốt.

Điều cần quan tâm không phải chỉ là âm thanh lớn hay nhỏ, mà là hiện tượng xảy ra trong hoàn cảnh nào, có kéo dài hay không và có đi kèm những triệu chứng bất thường khác hay không. Hiểu đúng nguyên nhân sẽ giúp chị em lựa chọn cách khắc phục phù hợp, tránh lo lắng quá mức hoặc thực hiện những can thiệp không cần thiết.

Âm đạo phát ra tiếng kêu là hiện tượng gì?

Âm đạo phát ra tiếng kêu, còn gọi là vaginal gas, vaginal flatus hoặc queefing, là hiện tượng không khí đi vào và thoát ra khỏi âm đạo, tạo thành âm thanh tương tự tiếng xì hơi.

Khác với trung tiện thông thường, khí trong trường hợp này chủ yếu là không khí từ bên ngoài lọt vào âm đạo rồi được đẩy ra. Vì vậy, hiện tượng thường không có mùi đặc trưng của khí đường ruột.

Âm thanh có thể xuất hiện trong lúc quan hệ tình dục, khi thay đổi tư thế, vận động hoặc sau khi đứng dậy từ tư thế ngồi xổm. Một số người chỉ gặp thỉnh thoảng, trong khi người khác nhận thấy hiện tượng lặp lại thường xuyên hơn.

Điểm cần nhớ: Nếu chỉ có tiếng khí thoát ra, không đau và không kèm biểu hiện bất thường khác, hiện tượng này thường lành tính. Bản thân tiếng kêu không đủ để kết luận âm đạo bị giãn rộng hay cơ sàn chậu bị tổn thương.

Vì sao âm đạo phát ra tiếng kêu?

1. Không khí đi vào âm đạo khi quan hệ tình dục

Đây là một trong những tình huống thường gặp nhất. Khi dương vật hoặc dụng cụ tình dục di chuyển ra vào âm đạo, không khí có thể bị đưa vào bên trong. Khi đổi tư thế hoặc thay đổi chuyển động, lượng không khí này thoát ra ngoài và tạo thành tiếng kêu.

Hiện tượng cũng có thể xảy ra khi quan hệ không xâm nhập sâu hoặc khi chuyển từ tư thế này sang tư thế khác. Nó không phản ánh trực tiếp mức độ khoái cảm, chất lượng đời sống tình dục hay sự hài lòng của bạn tình.

2. Vận động và thay đổi tư thế

Các hoạt động như yoga, squat, chạy bộ hoặc những động tác làm thay đổi áp lực trong ổ bụng và vùng chậu có thể khiến không khí đi vào rồi thoát khỏi âm đạo.

Tiếng kêu đôi khi xuất hiện ngay khi đứng dậy, cúi người hoặc chuyển từ tư thế nằm sang ngồi. Nếu không có triệu chứng đi kèm, đây thường là hiện tượng cơ học thông thường, không cần điều trị.

3. Thay đổi chức năng cơ sàn chậu sau sinh

Cơ sàn chậu là nhóm cơ và mô nâng đỡ các cơ quan vùng chậu, bao gồm bàng quang, tử cung và trực tràng. Quá trình mang thai và sinh đường âm đạo có thể làm thay đổi cấu trúc, độ nâng đỡ hoặc khả năng phối hợp của nhóm cơ này.

Ở một số phụ nữ, thay đổi giải phẫu và chức năng sàn chậu có thể khiến không khí dễ đi vào hoặc bị giữ lại trong âm đạo hơn. Tình trạng cũng có thể liên quan đến sa tạng chậu hoặc những tổn thương cơ sàn chậu nhất định.

Tuy vậy, không phải ai sinh thường cũng bị xì hơi vùng kín, và không phải người có triệu chứng đều có cơ sàn chậu yếu. Chỉ dựa vào tiếng kêu không thể xác định mức độ giãn rộng của âm đạo hoặc kết luận cần phẫu thuật phục hồi.

4. Các yếu tố khác

Không khí cũng có thể đi vào âm đạo trong lúc đặt tampon hoặc khi khám phụ khoa bằng dụng cụ. Một số người nhận thấy hiện tượng thường xuyên hơn khi có thay đổi về tư thế hoặc hoạt động thể chất.

Hiếm gặp hơn, khí thoát qua âm đạo có thể liên quan đến đường thông bất thường giữa âm đạo với trực tràng hoặc một phần của đường tiêu hóa, gọi là rò âm đạo – trực tràng hoặc rò ruột – âm đạo. Đây là tình trạng cần được đánh giá y khoa, đặc biệt khi có dấu hiệu gợi ý đi kèm.

Âm đạo phát ra tiếng kêu có nguy hiểm không?

Phần lớn trường hợp không nguy hiểm nếu tiếng kêu chỉ xuất hiện thoáng qua trong lúc quan hệ hoặc vận động, không kèm đau, khí hôi hay dịch bất thường. Hiện tượng này cũng không đồng nghĩa với nhiễm trùng, mất vệ sinh hoặc suy giảm chức năng tình dục.

Tuy nhiên, chị em nên chú ý đến các dấu hiệu sau:

• Đau vùng chậu hoặc đau khi quan hệ tình dục.
• Khí thoát ra có mùi hôi bất thường, nhất là khi kèm dịch tiết khác lạ.
• Dịch giống phân, phân hoặc mủ thoát qua âm đạo.
• Nhiễm trùng đường tiết niệu tái diễn, đặc biệt khi đi kèm các triệu chứng bất thường ở âm đạo.
• Triệu chứng xuất hiện dai dẳng, tăng dần hoặc ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt và đời sống tình dục.

Những biểu hiện này không tự động đồng nghĩa với có lỗ rò, nhưng cần được bác sĩ đánh giá để xác định nguyên nhân.

Khi có phân thoát qua âm đạo, đau dữ dội, sốt kèm đau vùng chậu hoặc tình trạng toàn thân xấu đi, cần được khám khẩn cấp. Nếu có khí hoặc dịch bất thường thoát qua âm đạo kéo dài, hãy sắp xếp khám sớm, không tự điều trị kéo dài tại nhà.

Cách khắc phục tình trạng âm đạo phát ra tiếng kêu

Hướng xử trí phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ thường xuyên và việc triệu chứng có gây khó chịu hay không. Không phải trường hợp nào cũng cần thuốc, thủ thuật hoặc phẫu thuật.

1. Điều chỉnh tư thế khi quan hệ và vận động

Nếu âm đạo phát ra tiếng kêu chủ yếu khi quan hệ tình dục, có thể thử thay đổi tốc độ, góc độ và tư thế để hạn chế không khí lọt vào. Trao đổi cởi mở với bạn tình cũng giúp giảm cảm giác ngượng ngùng và tránh việc cố gắng kiểm soát âm thanh bằng những động tác gây khó chịu.

Khi tập luyện, hãy quan sát xem động tác nào thường kích hoạt triệu chứng. Có thể điều chỉnh biên độ hoặc chuyển động nếu hiện tượng gây phiền toái, nhưng không cần ngừng vận động hoàn toàn chỉ vì tiếng kêu.

2. Tập cơ sàn chậu đúng cách

Bài tập Kegel giúp tăng cường khả năng co và kiểm soát cơ sàn chậu ở những người phù hợp. Phương pháp này có thể hữu ích nếu triệu chứng liên quan đến chức năng sàn chậu, nhưng không bảo đảm loại bỏ hoàn toàn khí thoát ra từ âm đạo.

Khi tập, hãy co nhóm cơ như lúc cố nhịn trung tiện, giữ trong vài giây nếu có thể rồi thả lỏng hoàn toàn. Tiếp tục thở bình thường, tránh gồng bụng, siết mông hoặc nín thở.

Không nên thường xuyên tập bằng cách ngắt dòng tiểu giữa chừng. Nếu không xác định được nhóm cơ cần co, có đau vùng chậu, đau khi quan hệ hoặc cảm giác cơ vùng chậu luôn căng cứng, nên được hướng dẫn bởi nhân viên y tế hoặc chuyên viên vật lý trị liệu sàn chậu. Tập tăng sức mạnh không phải lựa chọn phù hợp cho mọi rối loạn sàn chậu.

3. Đánh giá và điều trị nguyên nhân nếu có

Nếu tiếng kêu tái diễn nhiều, xuất hiện cùng són tiểu, cảm giác nặng tức vùng chậu hoặc khối sa ở âm đạo, bác sĩ có thể đánh giá chức năng sàn chậu và khả năng sa tạng chậu. Tùy kết quả, hướng xử trí có thể bao gồm tập phục hồi chức năng, vật lý trị liệu sàn chậu hoặc những phương pháp chuyên biệt khác.

Nếu nghi ngờ rò giữa âm đạo và đường tiêu hóa, cần tìm nguyên nhân và điều trị đường rò thay vì chỉ tìm cách ngăn tiếng kêu. Việc lựa chọn xét nghiệm hay can thiệp phụ thuộc vào bệnh sử và kết quả thăm khám.

4. Có nên phẫu thuật hoặc thẩm mỹ vùng kín không?

Không nên quyết định phẫu thuật chỉ vì âm đạo phát ra tiếng kêu. Dù một số trường hợp có liên quan đến thay đổi giải phẫu vùng chậu, triệu chứng đơn lẻ này không đủ để xác định âm đạo giãn rộng hoặc chỉ định thu hẹp âm đạo.

Các thủ thuật phục hồi hoặc tạo hình vùng kín chỉ nên được cân nhắc sau khi xác định vấn đề giải phẫu hay chức năng cụ thể, đánh giá lợi ích dự kiến, nguy cơ biến chứng và những lựa chọn ít xâm lấn hơn.

Phẫu thuật có thể gây đau, chảy máu, nhiễm trùng, sẹo hoặc thay đổi cảm giác khi quan hệ. Hiệu quả đối với riêng triệu chứng khí thoát ra từ âm đạo cũng không thể được bảo đảm cho mọi người.

Nếu chị em muốn tìm hiểu sâu hơn về phạm vi và nguyên tắc của các can thiệp tạo hình, có thể tham khảo bài tạo hình, phục hồi vùng kín: giải pháp y khoa cho phụ nữ hiện đại. Đây là tài liệu tham khảo về nhóm dịch vụ, không có nghĩa người gặp hiện tượng này mặc nhiên cần can thiệp.

Khi nào nên đi khám?

Có thể chia thành ba tình huống để lựa chọn bước tiếp theo:

• Có thể theo dõi: Tiếng kêu xuất hiện thỉnh thoảng khi quan hệ, tập luyện hoặc đổi tư thế; không đau và không có dịch bất thường. Có thể quan sát tần suất, hoàn cảnh xuất hiện và điều chỉnh hoạt động nếu cần.
• Nên đặt lịch khám: Hiện tượng xảy ra thường xuyên, gây khó chịu, ảnh hưởng đời sống tình dục hoặc đi kèm són tiểu, cảm giác nặng vùng chậu hay triệu chứng kéo dài. Nên khám phụ khoa hoặc cơ sở có chuyên môn về sàn chậu.
• Cần đánh giá khẩn cấp: Có phân thoát qua âm đạo, đau vùng chậu dữ dội, sốt kèm đau hoặc tình trạng toàn thân xấu đi. Không trì hoãn khám để thử Kegel hay các biện pháp tại nhà.

Khi thăm khám, bác sĩ thường hỏi thời điểm khởi phát, mối liên quan với quan hệ tình dục, vận động và sinh nở, cũng như tiền sử phẫu thuật vùng chậu, triệu chứng tiết niệu hoặc tiêu hóa. Khám phụ khoa có thể được cân nhắc để đánh giá cấu trúc âm đạo và sàn chậu. Xét nghiệm hoặc chẩn đoán hình ảnh chỉ thực hiện khi bệnh sử và kết quả khám cho thấy cần thiết.

Câu hỏi thường gặp

Âm đạo phát ra tiếng kêu khi quan hệ có phải do âm đạo rộng?

Không thể kết luận như vậy chỉ từ tiếng kêu. Hiện tượng chủ yếu do không khí đi vào và thoát ra khỏi âm đạo. Thay đổi giải phẫu hoặc chức năng sàn chậu có thể góp phần ở một số người, nhưng cần đánh giá thêm nếu có triệu chứng khác.

Xì hơi vùng kín có phải do vệ sinh không sạch?

Không. Khí thoát ra trong hiện tượng queefing chủ yếu là không khí bị giữ lại trong âm đạo, không phải khí sinh ra do vệ sinh kém. Không cần thụt rửa âm đạo hoặc dùng dung dịch vệ sinh mạnh để ngăn tiếng kêu; những biện pháp này có thể gây kích ứng và làm mất cân bằng môi trường âm đạo.

Tình trạng này sau sinh có tự hết không?

Diễn tiến khác nhau giữa mỗi người. Một số trường hợp giảm theo thời gian, trong khi những trường hợp liên quan đến thay đổi sàn chậu có thể kéo dài. Nếu triệu chứng gây khó chịu hoặc đi kèm són tiểu, sa tạng chậu hay đau vùng chậu, nên được đánh giá thay vì mặc định rằng cần phẫu thuật phục hồi.

Có cần thu hẹp âm đạo để hết tiếng kêu không?

Không có cơ sở để chỉ định thu hẹp âm đạo cho tất cả người gặp hiện tượng này. Cần xác định nguyên nhân và cân nhắc lợi ích, rủi ro trước khi lựa chọn bất kỳ thủ thuật nào.

Âm đạo phát ra tiếng kêu thường là hiện tượng cơ học lành tính, có thể xuất hiện trong những hoạt động sinh lý bình thường. Nếu triệu chứng không gây đau hay đi kèm dấu hiệu bất thường, chị em thường không cần điều trị. Khi hiện tượng kéo dài, ảnh hưởng chất lượng sống hoặc xuất hiện khí, dịch bất thường qua âm đạo, việc thăm khám sẽ giúp xác định đúng nguyên nhân và lựa chọn cách xử trí phù hợp.

“Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo, người bệnh nên thăm khám trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa để được chẩn đoán và tư vấn điều trị phù hợp nhất.”

THÔNG TIN THAM KHẢO

1. Cleveland Clinic – Vaginal Gas (Queef): Causes, Management & Prevention

Tài liệu giải thích hiện tượng khí thoát ra từ âm đạo, cơ chế hình thành, các yếu tố liên quan như quan hệ tình dục, vận động, thay đổi chức năng cơ sàn chậu và những dấu hiệu cần thăm khám.

Link: https://my.clevelandclinic.org/health/symptoms/24185-vaginal-gas

2. Amarenco G, et al. (2019) – Vaginal gas: Review. Progrès en Urologie, 29(17), 1035–1040.

Bài tổng quan khoa học về hiện tượng khí âm đạo, các yếu tố liên quan, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và những phương pháp xử trí được đề cập trong y văn. Nguồn này cũng cho thấy bằng chứng về điều trị còn hạn chế.

Link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31759885/

3. Neels H, et al. (2017) – Vaginal wind: A literature review. European Journal of Obstetrics & Gynecology and Reproductive Biology, 214, 97–103.

Tổng quan tài liệu về khí thoát ra từ âm đạo, các yếu tố giải phẫu và chức năng sàn chậu có thể liên quan, cũng như ảnh hưởng của hiện tượng đến sinh hoạt và đời sống tình dục.

Link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28494270/

4. International Society for Sexual Medicine (ISSM) – What is vaginal flatus? (2021).

Tài liệu giải thích dành cho người bệnh, làm rõ khái niệm vaginal flatus, những tình huống thường xuất hiện và các vấn đề sức khỏe có thể cần đánh giá thêm.

Link: https://www.issm.info/sexual-health-qa/what-is-vaginal-flatus

5. Cleveland Clinic – Vaginal Fistula: Types, Causes, Symptoms & Treatment.

Tài liệu tham khảo về rò âm đạo, nguyên nhân, biểu hiện và hướng điều trị. Hữu ích khi giải thích những dấu hiệu bất thường như khí, nước tiểu hoặc phân thoát qua âm đạo.

Link: https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/22079-vaginal-fistula