CHƯƠNG 7. PHẪU THUẬT ĐIỀU TRỊ CONG DƯƠNG VẬT BẨM SINH

CHƯƠNG 7. PHẪU THUẬT ĐIỀU TRỊ CONG DƯƠNG VẬT BẨM SINH

trích nội dung chương 7 trong bản thảo:

GIẢI PHẪU VÀ PHẪU THUẬT TẠO HÌNH DƯƠNG VẬT

Từ dị tật bẩm sinh đến bệnh lý mắc phải

Chuyên khảo giải phẫu ứng dụng và kỹ thuật ngoại khoa dành cho bác sĩ tiết niệu, nam khoa và phẫu thuật tạo hình

Định hướng biên soạn: Chuyên khảo thực hành Niệu khoa – Nam khoa, tổng hợp hướng dẫn EAU năm 2026 và các nghiên cứu quốc tế được công bố đến tháng 11 năm 2026. Bản thảo phục vụ biên tập chuyên môn, cần được hội đồng tác giả kiểm định trước khi xuất bản và không thay thế quy trình phẫu thuật tại cơ sở điều trị.

Mục tiêu học tập. Kết thúc chương, người đọc cần: (1) phân biệt cong dương vật bẩm sinh đơn thuần với các dị tật niệu đạo và cong mắc phải; (2) giải thích được chỉ định mổ dựa trên chức năng, mức độ cong và nguyện vọng người bệnh; (3) nhận diện chính xác nguyên lý của Nesbit, Nesbit–Kelami, Yachia và khâu gấp bao trắng; (4) tư vấn được nguy cơ rút ngắn, tái cong, giảm cảm giác, đau do chỉ và rối loạn cương; (5) phân tích thận trọng chất lượng chứng cứ từ các chuỗi ca và nghiên cứu so sánh. [1–3]

7.1. ĐẶC ĐIỂM VÀ TỶ LỆ MẮC BỆNH

7.1.1. Khái niệm và bản chất giải phẫu

Cong dương vật bẩm sinh (congenital penile curvature — CPC) là hiện tượng trục dương vật lệch khi cương do sự phát triển không tương xứng của các thành phần cấu tạo, điển hình là chiều dài hai mặt bao trắng thể hang không cân đối. Trong cong đơn thuần, lỗ niệu đạo thường ở đỉnh quy đầu, không có mảng xơ bao trắng và dương vật có thể thẳng khi ở trạng thái mềm. Bệnh thường được nhận thấy rõ lúc xuất hiện cương dương tự nhiên ở tuổi dậy thì, mặc dù bất thường hình thành từ giai đoạn phát triển bào thai. [1,2]

Đây là một khác biệt quan trọng với bệnh Peyronie: ở CPC không có quá trình viêm–xơ mảng bao trắng mắc phải điển hình, không có giai đoạn đau tiến triển rồi ổn định theo diễn tiến bệnh Peyronie. Tuy vậy, cong bẩm sinh có thể cùng tồn tại với các bệnh lý mắc phải; một người trưởng thành mới đi khám không đồng nghĩa với cong mới xuất hiện. Tiền sử hướng cong từ những lần cương đầu tiên, diễn tiến ổn định và hình ảnh dương vật khi cương giúp định hướng phân biệt. Kết quả chẩn đoán ở Chương 6 là tiền đề bắt buộc trước khi lựa chọn phương pháp can thiệp.

Về cơ học, mặt lõm là mặt tương đối ngắn; mặt lồi là mặt tương đối dài. Đa số các kỹ thuật được trình bày ở chương này làm ngắn mặt lồi để cân bằng với mặt lõm và tạo trục gần thẳng. Chúng không làm “dài” mặt lõm, nên rút ngắn chiều dài trục dương vật là hệ quả có thể dự báo, đặc biệt với góc cong lớn. Chính cơ chế điều trị ấy chi phối việc chỉ định và tư vấn trước mổ. [1,3]

7.1.2. Dịch tễ học và hướng cong

Không có một tỷ lệ hiện mắc chung có thể áp dụng cho mọi quần thể. Hướng dẫn Niệu nhi EAU 2026 nêu tỷ lệ được báo cáo tại thời điểm sinh khoảng 0,6–5% tùy định nghĩa, cách khảo sát và việc có tính các dạng cong kèm bất thường khác hay không; các ước tính ở quần thể người trưởng thành cũng biến thiên. Phần lớn độ cong nhỏ không được phát hiện hoặc không gây trở ngại. Số người cần phẫu thuật thấp hơn nhiều so với số có cong về mặt hình thái. Do đó, cần tránh diễn giải một tỷ lệ báo cáo là “tỷ lệ phải mổ”. [2]

Theo các số liệu được EAU Niệu nhi tổng hợp, hướng cong có thể là mặt bụng (khoảng 48%), bên (24%), mặt lưng (5%) và phối hợp bụng–bên (23%) trong các loạt bệnh nhi được khảo sát. Đây là phân bố từ các mẫu nghiên cứu, không phải quy luật tuyệt đối. Cong bụng thường đòi hỏi chú ý phức hợp mạch–thần kinh mặt lưng khi thao tác trên bao trắng mặt lưng; cong lưng buộc phải bảo vệ niệu đạo ở mặt bụng. Cong bên có thể cần chỉnh theo nhiều trục, chứ không đơn thuần trên một mặt phẳng. [2]

7.1.3. Tác động lâm sàng và chất lượng cuộc sống

Một dương vật có cong hình thái chưa chắc gây bệnh lý chức năng. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc góc cong, hướng cong, chiều dài dương vật khi cương, sự vững chắc của cương, đau hoặc khó đưa dương vật vào âm đạo hay vị trí giao hợp khác, cũng như sự khó chịu về hình ảnh cơ thể. Ở người lớn, lo lắng về hình dáng có thể đáng kể dù giao hợp vẫn thực hiện được; bác sĩ phải lắng nghe nhưng đồng thời xác định kỳ vọng có thực tế hay không.

Đánh giá ban đầu cần ghi nhận tiền sử từ tuổi dậy thì, tính ổn định của độ cong, các lần phẫu thuật trước, hẹp bao quy đầu, lỗ tiểu bất thường, sẹo niệu đạo, đau, tình trạng cương và chức năng tình dục. Mức cong cần lượng hóa khi cương bằng hình ảnh có sự đồng ý hoặc bằng nghiệm pháp cương nhân tạo khi cần thiết; số đo trên ảnh có thể sai do góc máy. Người bệnh được quyền từ chối sử dụng ảnh vì lý do riêng tư. Ở trẻ em, việc thu thập, lưu trữ và trao đổi hình ảnh vùng sinh dục phải tuân thủ quy trình bảo mật và quyền trẻ em; không yêu cầu cha mẹ gửi ảnh nhạy cảm qua phương tiện không an toàn.

7.1.4. Mô hình dị tật liên quan

Cong bẩm sinh đơn thuần có lỗ tiểu ở vị trí bình thường và không có bất thường đáng kể của niệu đạo. Cong kèm lỗ tiểu thấp có thể do da, mô xơ phía bụng, niệu đạo ngắn hoặc bất tương xứng thể hang; phẫu thuật phải được thiết kế cùng kế hoạch tái tạo niệu đạo. Không được áp dụng máy móc kết quả nghiên cứu CPC đơn thuần cho người bệnh lỗ tiểu thấp hoặc từng phẫu thuật nhiều lần. Cong kèm xoay trục, dương vật vùi hoặc dương vật nhỏ cũng cần xử lý bằng đánh giá chuyên sâu. [2]

7.2. CHỈ ĐỊNH PHẪU THUẬT

7.2.1. Nguyên tắc: điều trị vấn đề của người bệnh, không chỉ điều trị góc cong

Phẫu thuật là biện pháp điều chỉnh hình thái có hiệu quả xác định đối với CPC đơn thuần có ý nghĩa lâm sàng; không có bằng chứng để chỉ định thường quy thuốc uống, thuốc tiêm tan xơ hay kéo giãn như điều trị căn nguyên của cong bẩm sinh. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp cong đều phải phẫu thuật. Mục tiêu được thống nhất với người bệnh là dương vật “thẳng đủ để thực hiện chức năng”, cải thiện thẩm mỹ ở mức hợp lý và bảo tồn cảm giác, khả năng cương, chiều dài hữu dụng. Một độ cong nhỏ tồn dư sau mổ không nhất thiết là thất bại nếu không ảnh hưởng chức năng. [1,3]

Chỉ định nên được xem xét khi có một hoặc nhiều đặc điểm: cương cong gây khó hoặc không thể quan hệ tình dục theo mong muốn; đau hoặc chấn thương lặp lại do hướng cong khi giao hợp; độ cong lớn cản trở hoạt động tình dục; ảnh hưởng tâm lý nghiêm trọng sau khi được tư vấn đầy đủ; bất thường phối hợp cần sửa chữa có chỉ định độc lập. Góc cong khoảng trên 30° thường được dùng như dấu hiệu cong có thể đáng kể trong tài liệu Niệu nhi, nhưng không phải ngưỡng tuyệt đối bắt buộc mổ và không thay thế đánh giá chức năng. Một người cong 25° nhưng khó giao hợp có thể được thảo luận phẫu thuật; người cong 40° mà không khó chịu có thể chọn theo dõi. [1,2]

7.2.2. Thời điểm can thiệp

Với CPC đơn thuần, chủ trương phù hợp là đánh giá cùng người bệnh sau tuổi dậy thì hoặc khi đủ trưởng thành để hiểu kết quả dài hạn và tham gia quyết định. Hướng dẫn EAU nêu phẫu thuật có thể hoãn đến sau dậy thì. Ở trẻ nhỏ, quyết định được cá thể hóa, thường dành cho cong gây vấn đề chức năng đáng kể hoặc có chỉ định sửa bất thường phối hợp; cần giải thích với gia đình rằng sự tăng trưởng trong giai đoạn dậy thì có thể làm xuất hiện cong tồn dư hoặc tái cong. [1,2]

Trong các trường hợp có lỗ tiểu thấp, tật lún/vùi dương vật hoặc bất thường niệu sinh dục phức tạp, thời điểm can thiệp chịu ảnh hưởng bởi chỉ định và lộ trình chỉnh hình toàn bộ, không nên suy diễn từ quy tắc hoãn mổ của cong đơn thuần. Người trưởng thành có chức năng cương suy giảm đáng kể cần được làm rõ nguyên nhân trước khi phẫu thuật chỉnh cong bằng kỹ thuật làm ngắn.

7.2.3. Đánh giá tiền phẫu có hệ thống

Khám phải xác định hướng và góc cong, điểm cong tối đa, chiều dài dương vật kéo giãn, đường vòng dương vật, trạng thái da quy đầu, vị trí lỗ tiểu, khả năng duỗi da và các sẹo mổ. Độ dài dương vật kéo giãn là chỉ số nền hữu ích nhưng không đồng nhất với chiều dài cương thực. Khi có thể, chụp ảnh cương chuẩn hóa ba hướng hoặc khám cương trong cơ sở y tế theo đồng thuận, tránh dùng ảnh tự chụp để đo tuyệt đối khi hình chiếu bị biến dạng. Xác định chức năng cương bằng bệnh sử, thang điểm thích hợp và thăm dò bổ sung nếu nghi bệnh mạch máu.

Trước phẫu thuật, phải thảo luận đầy đủ ít nhất sáu nội dung: (1) khả năng dương vật ngắn đi và mức độ không thể dự báo chính xác từng người; (2) độ cong tồn dư hoặc tái cong; (3) đau, cảm giác cộm hoặc khó chịu do nút chỉ; (4) thay đổi cảm giác quy đầu và da dương vật; (5) suy giảm khả năng cương và những biến chứng hiếm nhưng quan trọng; (6) khả năng phải mổ lại, có thể phải cắt bao quy đầu hoặc có thay đổi da quy đầu do đường tiếp cận. Nên mô tả kết quả mục tiêu bằng chức năng và giới hạn thực tế hơn là hứa hẹn dương vật hoàn toàn thẳng hay không thay đổi chiều dài. [1]

7.2.4. Chống chỉ định tương đối và lý do trì hoãn

Nên hoãn mổ khi có nhiễm khuẩn tại chỗ hoặc toàn thân chưa được kiểm soát; chưa xác định rõ kiểu cong hay có nghi ngờ bệnh Peyronie hoạt động; người bệnh kỳ vọng phi thực tế; chưa được tư vấn về mất chiều dài; rối loạn cương cần đánh giá hoặc điều trị trước; có bệnh nội khoa/chảy máu chưa tối ưu; thiếu đồng thuận có hiểu biết. Đối với cong nhẹ không triệu chứng, lựa chọn không can thiệp là quyết định điều trị hợp lý, không phải bỏ sót bệnh.

7.3. CÁC ĐƯỜNG TIẾP CẬN PHẪU THUẬT

7.3.1. Cơ sở giải phẫu quyết định đường mổ

Hai thể hang có vỏ bao trắng chắc bao quanh; bó mạch–thần kinh lưng nằm phía lưng ngoài bao trắng dưới cân Buck, trong khi thể xốp và niệu đạo ở mặt bụng. Mặt cần thao tác để làm ngắn thường đối diện hướng lõm của cong. Ví dụ, cong xuống bụng có mặt dài ở phía lưng, nên đường khâu hoặc cắt thường nằm ở bao trắng mặt lưng; việc tiếp cận mặt lưng có thể yêu cầu bóc tách, bảo vệ bó mạch–thần kinh. Ngược lại, cong lên lưng có thể cần khâu/cắt mặt bụng và đòi hỏi xác định rõ đường đi của niệu đạo. [1–3]

Nói cách khác, không có một đường rạch da hay một vùng khâu phù hợp với mọi hướng cong. Quy hoạch đường mổ cần dựa trên vị trí biến dạng, da và sẹo, giải phẫu mạch–thần kinh, khả năng bảo tồn bao quy đầu và lựa chọn kỹ thuật tạo hình bao trắng.

7.3.2. Đường rạch vòng dưới vành quy đầu và bóc da dương vật

Đường rạch vòng dưới vành quy đầu kết hợp bóc da thân dương vật (degloving) cho phép quan sát toàn bộ chu vi bao trắng, nhận diện mô xơ và đặt chỉ ở nhiều mặt. Ưu điểm là bộc lộ rộng, dễ đánh giá cong nhiều mặt phẳng, thuận lợi khi cần vừa giải phóng dính mô dưới da vừa chỉnh bao trắng. Đây là đường tiếp cận phổ biến trong nhiều nghiên cứu cổ điển về Nesbit và cải biên.

Hạn chế gồm phù nề da sau mổ, nguy cơ tổn thương mạch nuôi da hoặc giảm cảm giác nếu phẫu tích sâu, sẹo vòng, thay đổi hình thái bao quy đầu, và nguy cơ hoại tử da trong những trường hợp mạch nuôi kém, đã mổ nhiều lần hoặc bóc tách rộng không cần thiết. Không mặc định rằng mọi ca sửa cong đều bắt buộc cắt bao quy đầu; quyết định phải dựa trên tình trạng da, đường mổ, tiền sử và trao đổi trước mổ. [1]

7.3.3. Đường rạch chọn lọc và tiếp cận hạn chế

Ở một số trường hợp cong khu trú, đường rạch nhỏ ở mặt bên, bụng hoặc lưng có thể đủ để đặt chỉ khâu gấp hoặc xử trí vùng bao trắng đã chọn, giúp giảm phạm vi bóc tách và giữ da quy đầu. Ưu điểm là sang chấn da–mô dưới da nhỏ hơn, có thể ít phù nề, giảm sẹo vòng. Nhược điểm là tầm nhìn hạn chế, khó quan sát toàn chu vi, khó điều chỉnh cong phối hợp và khó kiểm soát bó mạch–thần kinh nếu vị trí không thuận lợi. Trong mổ sửa cong nặng, việc cố giữ đường rạch quá nhỏ có thể làm tăng nguy cơ đặt chỉ sai lớp.

Phẫu thuật viên có thể dùng đường mổ cũ khi phù hợp nhưng phải dự báo mạch nuôi da đã thay đổi. Lựa chọn ít xâm lấn chỉ có ý nghĩa nếu mức bộc lộ vẫn đủ bảo đảm an toàn và kiểm tra độ thẳng sau sửa.

7.3.4. Bóc tách bó mạch–thần kinh và bảo vệ niệu đạo

Khi cần thao tác trên bao trắng mặt lưng ở cong bụng, một số kỹ thuật yêu cầu giải phóng bó mạch–thần kinh lưng theo đường giữa (medial) hoặc đường bên (lateral). Đường giữa có thể tận dụng vùng giữa các cấu trúc mạch để tiếp cận, nhưng không loại bỏ nguy cơ chảy máu, tổn thương nhánh thần kinh hay thay đổi cảm giác; đường bên có thể cho bộc lộ rộng hơn nhưng phải phẫu tích xa hơn. Nghiên cứu so sánh các cách bóc tách trong Nesbit cải biên cho thấy khác biệt kỹ thuật và số vị trí cắt bao trắng, song cỡ mẫu nhỏ, chưa đủ cơ sở tuyên bố một đường an toàn tuyệt đối. [11]

Ở phẫu thuật mặt bụng, niệu đạo và thể xốp có nguy cơ tổn thương trực tiếp hoặc do khâu quá sâu. Niệu đạo được nhận diện và bảo vệ theo đúng giải phẫu, tránh xuyên kim vào thể xốp, tránh khâu áp sát lỗ niệu đạo khi không có chỉ định. Tổn thương niệu đạo có thể gây rò niệu, hẹp niệu đạo hoặc cần tái tạo phức tạp; vì vậy ngưỡng chuyển sang tiếp cận rộng hơn phải thấp khi không nhìn rõ lớp mô.

7.3.5. Kiểm tra cương nhân tạo trong mổ và nguyên tắc căn chỉnh

Sau khi bộc lộ và xử lý các dải xơ nông nếu có, phẫu thuật viên kiểm tra cương nhân tạo bằng quy trình an toàn của cơ sở để xác nhận góc, hướng và điểm cong tối đa. Đây là bước quyết định xem chỉ cần giải phóng mô nông hay phải sửa bao trắng thể hang. Tại điểm cong lớn nhất, vị trí đặt mũi khâu hoặc vùng cắt được hoạch định trên mặt lồi, chú ý độ dày bao trắng, khoảng cách tới mạch–thần kinh và niệu đạo. Khi đặt mũi tạm, kiểm tra lại trục trước khi buộc cố định hoặc hoàn tất cắt–khâu. Sau sửa, kiểm tra cương lần nữa nhằm nhận diện cong tồn dư, lệch trục do mũi khâu không đối xứng hoặc vùng co thắt cục bộ. [2]

Mục tiêu là trục đủ thẳng để thực hiện chức năng, không phải theo đuổi sai số 0° bằng mọi giá. Sửa quá mức làm tăng rút ngắn, bất đối xứng và cảm giác căng khi cương. Các thao tác phẫu thuật xâm lấn chỉ được thực hiện bởi ê-kíp được đào tạo, với đánh giá gây mê và điều kiện cấp cứu phù hợp.

7.4. PHẪU THUẬT TẠO HÌNH THỂ HANG THEO NESBIT

7.4.1. Nguyên lý và lịch sử

Phẫu thuật Nesbit là một trong các phương pháp nền tảng để sửa cong bằng làm ngắn mặt lồi thể hang. Nguyên lý là cắt bỏ một hoặc vài mảnh bao trắng hình elip ở mặt dài của trục dương vật tại vị trí tương ứng với cong, rồi khâu kín các khuyết bao trắng. Khi mép khuyết được áp lại, mặt lồi ngắn đi, kéo trục dương vật về vị trí gần thẳng. Ban đầu phương pháp được mô tả để sửa cong bẩm sinh, sau đó được ứng dụng với chỉ định khác nhau trong cong mắc phải. [1,3,12]

Không nên nhầm Nesbit với phương pháp chỉ gấp bao trắng. Trong Nesbit, bao trắng được cắt bỏ, nên tính “không cắt mô” không phải ưu điểm của kỹ thuật này. Phẫu thuật tạo hình bằng cắt mảnh bao trắng cho phép hiệu chỉnh khá chính xác độ dài theo vị trí cong, song đổi lại làm tổn thương bao trắng và cần khâu kín một khuyết chịu áp lực cao khi cương.

7.4.2. Lựa chọn bệnh nhân và lập kế hoạch

Đối tượng thích hợp là người có CPC gây rối loạn chức năng, còn khả năng cương vững, chiều dài dương vật dự kiến sau sửa vẫn chấp nhận được, không có dị dạng phức tạp đòi hỏi tạo hình đa thành phần. Trường hợp cong bụng có thể cần bóc tách bó mạch–thần kinh lưng để tiếp cận mặt lồi. Trường hợp cong rất lớn, dương vật vốn ngắn hoặc có biến dạng nhiều mặt phẳng đòi hỏi tư vấn kỹ hơn vì mỗi vùng bao trắng cắt đi làm tăng nguy cơ giảm chiều dài và mất cân đối chu vi.

Người bệnh cần được giải thích rằng hình ảnh “thẳng” trong mổ không đồng nghĩa chắc chắn không tái cong theo thời gian, và phục hồi cảm giác thần kinh có thể chậm. Đường rạch da và nhu cầu cắt bao quy đầu phải là quyết định riêng biệt với lựa chọn Nesbit.

7.4.3. Các thì nguyên tắc của phẫu thuật

Thì đánh giá và bộc lộ: gây vô cảm phù hợp; chuẩn bị vô khuẩn; bộc lộ bao trắng theo đường mổ đã chọn; nhận diện và bảo vệ bó mạch–thần kinh, thể xốp và niệu đạo; kiểm tra cương nhân tạo để định vị độ cong. Thì thiết kế: xác định mặt lồi và vị trí cần rút ngắn; đánh dấu vùng bao trắng dự kiến cắt với chiều dài, độ rộng và số vùng tương ứng với mức độ cong, tránh tạo vùng lõm hình bậc thang hoặc khuyết không đối xứng giữa hai thể hang. Thì sửa chữa: cắt phần bao trắng được hoạch định, khâu kín các khuyết bằng vật liệu và kiểu khâu có độ bền phù hợp, bảo đảm không còn rỉ máu từ thể hang và không chèn ép mạch nuôi. Thì kiểm chứng: kiểm tra cương lại, chỉnh độ cong tồn dư ở mức cần thiết, đánh giá độ vững của đường khâu, cầm máu, đóng các lớp giải phẫu và chăm sóc da. [1,12]

Các thì vừa nêu mô tả nguyên lý chuyên môn, không thay thế đào tạo kỹ năng phẫu tích, kiểm soát chảy máu thể hang, xử trí rách mạch–thần kinh hay thực hành mô phỏng. Kích thước mảnh cắt, loại chỉ và đường phẫu tích phải được quyết định theo bệnh nhân và kinh nghiệm phẫu thuật viên, không thể áp dụng một con số cố định từ sách cho mọi ca.

7.4.4. Ưu điểm

Nesbit là kỹ thuật có lịch sử lâu dài, cho hiệu quả chỉnh hình rõ với nhiều dạng cong đơn thuần; vị trí rút ngắn và hình dạng bao trắng có thể được điều chỉnh trực tiếp; đường khâu sửa được đặt trong mô đủ chắc khi phẫu thuật đúng lớp. Kỹ thuật không cần vật liệu ghép khác loại và không tạo khuyết bao trắng kéo dài cần vá, nên tránh được một số nguy cơ liên quan đến ghép mảnh. Ở dương vật có chức năng cương tốt và chiều dài đủ, có thể đạt kết quả chức năng bền vững.

7.4.5. Nhược điểm và tai biến đặc thù

Rút ngắn dương vật là nhược điểm cơ học cốt lõi, khác với tổn thương do thao tác sai. Mức độ rút ngắn phụ thuộc góc cong, số vùng cắt, vị trí cong và chiều dài ban đầu; cảm nhận chủ quan về ngắn đi có thể khác số đo. Chảy máu thể hang hoặc tụ máu xuất hiện khi khuyết bao trắng không được đóng kín/cầm máu đầy đủ. Mất cảm giác quy đầu hoặc da có thể do kéo căng, bóc tách hay tổn thương bó mạch–thần kinh. Đau khi cương và cảm giác cộm xuất hiện quanh đường khâu, nhất là nếu chỉ hoặc sẹo lộ dưới da. Cong tồn dư/tái cong xảy ra khi mức rút ngắn chưa đủ, các mũi khâu dãn hoặc mô thay đổi theo thời gian. Rối loạn cương mới xuất hiện có tỷ lệ thấp trong các loạt CPC trẻ và chọn lọc, nhưng không thể phủ nhận hoàn toàn; cần phân biệt ảnh hưởng tâm lý, đau, mạch máu và tổn thương phẫu thuật.

Không nên lấy tỷ lệ biến chứng của Nesbit trong bệnh Peyronie nhiều tuổi, có xơ bao trắng và rối loạn cương sẵn để tư vấn trực tiếp cho người trẻ mắc CPC đơn thuần. Sự khác nhau về tuổi, cơ chế bệnh, kỹ thuật bóc tách và định nghĩa biến chứng khiến so sánh gián tiếp dễ sai lệch. [3]

7.4.6. Dữ liệu lâm sàng gần đây về Nesbit cải biên

Nghiên cứu năm 2025 ở 105 nam giới trưởng thành bị cong bẩm sinh mặt bụng, phẫu thuật bằng Nesbit cải biên, báo cáo thời gian theo dõi trung bình 9,8 năm. Trong quần thể được tuyển chọn này, có 5/105 trường hợp tái cong (4,8%), 7/105 trường hợp khó chịu do nút chỉ (6,7%), 4/105 trường hợp rối loạn cương mới được ghi nhận (3,8%); chiều dài giảm trung vị 2 cm, khoảng tứ phân vị 1–3 cm. Công trình báo cáo 95 bệnh nhân đạt thành công giải phẫu và ghi tỷ lệ 91,5%, nhưng phép tính 95/105 tương ứng khoảng 90,5%; khi trích dẫn sách nên giữ số đếm và lưu ý sai khác số học trong bài gốc. Tác giả không ghi nhận giảm cảm giác quy đầu, song đây không phải bằng chứng nguy cơ bằng không. [4]

Ưu điểm của nghiên cứu là thời gian theo dõi dài hơn nhiều chuỗi ca trước, có mô tả chi tiết biến chứng liên quan cảm giác và chức năng. Hạn chế là nghiên cứu không ngẫu nhiên, tập trung một kiểu cong và một kỹ thuật cải biên, kết quả phụ thuộc phẫu thuật viên, và không so sánh trực tiếp với Kelami, Yachia hoặc khâu gấp. Do đó, 2 cm không phải mức rút ngắn chắc chắn của mọi ca Nesbit; tương tự, tỷ lệ 4,8% không thể coi là nguy cơ tái cong chuẩn cho mọi bệnh viện.

7.5. KỸ THUẬT CẢI BIÊN KELAMI

7.5.1. Vị trí của Kelami trong lịch sử phẫu thuật sửa cong

Kỹ thuật Nesbit–Kelami được phát triển từ nguyên lý của Nesbit nhằm tạo hình bao trắng phù hợp hơn với đường cong và cải thiện độ chính xác chỉnh trục. Công trình kinh điển của Kelâmi và cộng sự năm 1987 mô tả kinh nghiệm với 100 người bệnh trong khoảng mười năm. Tác giả báo cáo khoảng 96 người đạt dương vật thẳng và có thể giao hợp; kết quả có giá trị lịch sử, song chưa có tiêu chuẩn đo góc, thang điểm chất lượng cuộc sống và thiết kế đối chứng như hiện nay. [5]

Trong mô tả được công bố năm 1999, Nesbit–Kelami cắt một hoặc nhiều phần bao trắng hình thoi (diamond-shaped) ở mặt lồi và khâu kín khuyết bằng các mũi rời. Đây là điểm cần ghi nhớ khi phân biệt với Essed–Schröder hoặc 16-dot: Kelami không phải tên gọi cho kỹ thuật khâu gấp không cắt bao trắng. Các thuật ngữ “modified Nesbit”, “Kelami”, “Nesbit–Kelami” trong bài báo đôi khi được sử dụng không hoàn toàn đồng nhất; vì vậy khi so sánh nghiên cứu phải đọc mô tả thao tác, không chỉ đọc tên kỹ thuật. [6]

7.5.2. Cơ chế chỉnh cong

Mảnh cắt hình thoi cho phép bố trí độ rút ngắn theo chiều dài trục và vị trí đỉnh cong. Một vùng cắt lớn hoặc nhiều vùng cắt nhỏ có thể được dùng để phân bố mức sửa trên phần bao trắng dài. Sau khi khâu kín, độ chênh chiều dài giữa hai mặt giảm và trục dương vật được đưa về dạng gần thẳng. Khi cong bụng, vùng can thiệp thường thuộc bao trắng mặt lưng, nên bảo vệ bó mạch–thần kinh đặc biệt quan trọng. [1,6,11]

Mặc dù nguyên lý đơn giản, việc lựa chọn vị trí cắt yêu cầu kinh nghiệm: một hình thoi quá lớn có thể tạo lõm tại chỗ, đường khâu căng hoặc nguy cơ chảy máu; nhiều hình thoi nhỏ có thể phân tán lực nhưng tăng số đường khâu và thời gian bóc tách. Không có công thức thống nhất để chuyển trực tiếp một độ cong thành chiều rộng mảnh cắt áp dụng cho mọi kích thước dương vật.

7.5.3. Ưu điểm và giới hạn

Ưu điểm là kế thừa độ bền cơ học của phương pháp cắt–khâu bao trắng, có khả năng xử lý độ cong tương đối lớn và cho phép chỉnh sửa theo các đoạn của mặt lồi. Hình thoi có thể giúp thiết kế vùng cắt phù hợp với đường cong không phân bố đều. Đường khâu sau đóng khuyết thường có độ chắc chắn khi được thực hiện đúng kỹ thuật, và không cần sử dụng vật liệu ghép.

Giới hạn là vẫn phải hy sinh chiều dài, vẫn có nguy cơ tổn thương bó mạch–thần kinh khi phẫu tích mặt lưng, chảy máu từ mô cương, tụ máu, rối loạn cảm giác, đau nút chỉ và tái cong. Độ bền của đường khâu không tự động chuyển thành sự hài lòng; một người có trục thẳng nhưng mất 2–3 cm chiều dài có thể đánh giá kết quả kém nếu chưa được tư vấn trước mổ. Khiếm khuyết thẩm mỹ như lõm, gồ sẹo hoặc dương vật không cân đối khi cương cần được ghi nhận riêng với góc cong.

7.5.4. Bằng chứng từ loạt bệnh nhân và các cải tiến

Trong nghiên cứu so sánh năm 1999 gồm 105 bệnh nhân cong bẩm sinh, 55 người được sửa bằng Nesbit–Kelami với cắt mảnh bao trắng hình thoi và khâu rời, còn 50 người được sửa bằng một dạng tạo hình cải tiến khác nhằm giảm cộm xơ và tụ máu. Công trình giúp xác định chính xác đặc điểm kỹ thuật Kelami và cho thấy các biến chứng liên quan đường khâu thúc đẩy nhiều cải biên. Tuy nhiên, so sánh hai nhóm điều trị không ngẫu nhiên trong điều kiện kỹ thuật cũ không đủ để tuyên bố Kelami ưu việt hay kém hơn các kỹ thuật hiện nay. [6]

Một nghiên cứu giải phẫu–lâm sàng so sánh đường phẫu tích bó mạch–thần kinh giữa và bên cho Nesbit cải biên cho thấy sự lựa chọn đường bộc lộ có thể làm thay đổi số mảnh bao trắng phải cắt. Đây là bằng chứng bổ trợ cho tầm quan trọng của đường tiếp cận, không chứng minh được rằng một kiểu phẫu tích bảo vệ cảm giác lâu dài tốt hơn trong tất cả các trường hợp. [11]

Thông điệp thực hành: dùng tên Nesbit–Kelami khi thực sự áp dụng cắt mảnh bao trắng dạng hình thoi theo nguyên lý này; trong bệnh án và báo cáo nghiên cứu phải ghi rõ hướng cong, đường phẫu tích bó mạch–thần kinh, số vị trí cắt, loại đường khâu và tiêu chuẩn xác định thành công. Sự chuẩn hóa đó có ý nghĩa khoa học hơn việc gộp tất cả cải biên vào một nhóm “Nesbit”.

7.6. PHẪU THUẬT TẠO HÌNH THỂ HANG BẰNG ĐƯỜNG RẠCH

7.6.1. Khái niệm: tạo hình rạch bao trắng theo Yachia

Kỹ thuật Yachia sử dụng nguyên lý Heineke–Mikulicz: tạo đường rạch dọc trên bao trắng ở mặt lồi rồi khâu đóng theo chiều ngang, nhờ đó làm ngắn chiều dài dọc của mặt lồi. Khác với Nesbit, phương pháp này về nguyên tắc không đòi hỏi cắt bỏ một mảnh bao trắng hình elip; khác với khâu gấp đơn thuần, phương pháp phải rạch bao trắng. Thuật ngữ “phẫu thuật bằng đường rạch” trong chương này chỉ kỹ thuật rạch–khâu bao trắng để làm ngắn mặt lồi, không phải kỹ thuật rạch mặt lõm rồi vá ghép để làm dài thường được bàn đến trong bệnh Peyronie phức tạp. [1,3,12]

Có thể tạo một đường rạch hoặc nhiều đường rạch nhỏ tùy phân bố cong, song mỗi đường cần được khâu ngang kín, đều, tránh xoắn trục hay tạo điểm yếu. Cơ chế rút ngắn của Yachia không làm biến mất nguy cơ mất chiều dài so với Nesbit; hai kỹ thuật khác nhau ở cách tạo hình bao trắng và đường khâu.

7.6.2. Lựa chọn người bệnh

Yachia thường được cân nhắc ở CPC đơn thuần với thể hang lành, khả năng cương bảo đảm và mong muốn chỉnh cong bằng kỹ thuật không lấy bỏ mảnh bao trắng. Cong một mặt phẳng hoặc nhiều mặt phẳng đều có thể được xem xét nếu phẫu thuật viên làm chủ nguyên lý và bố trí đường khâu đối xứng. Cần thận trọng với vùng bao trắng mỏng, sẹo mổ cũ, các dị tật niệu đạo phối hợp hoặc trường hợp dương vật vốn ngắn.

Khi cần bộc lộ mặt lồi phía lưng, nguy cơ do bóc tách bó mạch–thần kinh vẫn hiện diện như Nesbit. Khi làm việc ở mặt bụng, phải bảo vệ niệu đạo. Việc không cắt bỏ bao trắng không đồng nghĩa không có nguy cơ với mô cương, vì rạch bao trắng vẫn tạo thông thương cần đóng kín chắc chắn.

7.6.3. Các thì nguyên tắc

Phẫu thuật được thiết kế từ kết quả đánh giá tiền phẫu và kiểm tra cương nhân tạo tại phòng mổ. Sau bộc lộ thích hợp và xác định mặt lồi, phẫu thuật viên đánh dấu đường rạch dọc tại vị trí sửa, bảo vệ những cấu trúc nằm ngay ngoài hoặc dưới bao trắng, thực hiện rạch theo kế hoạch, khâu chuyển hướng ngang để rút ngắn mặt lồi, rồi kiểm tra lại góc cong trong tình trạng cương. Nếu trục còn lệch, điều chỉnh bổ sung phải được cân nhắc tương quan với chiều dài và khả năng tạo sẹo.

Đây là nguyên lý phẫu thuật cần được học trực tiếp trên giải phẫu và mô phỏng; các bước triển khai chi tiết phụ thuộc vị trí cong, phương tiện cương nhân tạo, đường phẫu tích và kinh nghiệm của ê-kíp. Mỗi đường rạch phải được kiểm tra kín sau khâu vì thoát máu từ thể hang và tụ máu có thể ảnh hưởng kết quả.

7.6.4. Ưu điểm của kỹ thuật Yachia

Yachia tránh việc lấy bỏ một mảnh bao trắng và cho phép điều chỉnh theo nguyên lý hình học rõ ràng: rạch dọc–khâu ngang. Trong một số trường hợp, đường khâu ít tạo khối xơ gồ hơn so với nhiều mũi gấp nổi, mặc dù điều này phụ thuộc vật liệu và cách giấu nút. Khả năng chỉnh độ cong tốt đã được mô tả qua nhiều chuỗi bệnh nhân; với một người bệnh có giải phẫu phù hợp, phương pháp có thể bảo tồn chức năng cương và tạo trục đủ thẳng mà không cần mảnh ghép.

7.6.5. Nhược điểm và rủi ro

Mất chiều dài vẫn là hệ quả của rút ngắn mặt lồi, dù không lấy bỏ mô. Chảy máu, tụ máu hoặc rò máu qua đường khâu có thể xảy ra nếu vết rạch bao trắng không được đóng kín. Đau khi cương, cộm nút chỉ, biến dạng hình học tại vùng khâu là những vấn đề cần theo dõi. Nếu phẫu tích bó mạch–thần kinh rộng, nguy cơ giảm cảm giác quy đầu vẫn có. Cong tồn dư và tái cong phụ thuộc đánh giá điểm cong tối đa, mức sửa, mô sẹo và chất lượng đường khâu. Các dữ liệu cho thấy rối loạn cương mới thường không phổ biến ở CPC đơn thuần, nhưng không thể loại trừ trong từng bệnh nhân.

Không có cơ sở để quảng bá Yachia là kỹ thuật “không làm ngắn dương vật”. Cần tư vấn hai vấn đề độc lập: rút ngắn đo được bằng thước và cảm nhận mất chiều dài/ảnh hưởng quan hệ. Một thay đổi nhỏ về kích thước có thể không gây khó chịu, trong khi thay đổi tương tự ở người có chiều dài ban đầu hạn chế có ý nghĩa rất lớn.

7.6.6. Nghiên cứu so sánh công bố năm 2025

Một nghiên cứu hồi cứu được công bố năm 2025 so sánh Yachia (27 bệnh nhân), Nesbit (15) và 16-dot (26), tổng cộng 68 trường hợp; trong đó 45/68 có cong bẩm sinh, còn lại là cong do nguyên nhân khác, bao gồm bệnh Peyronie và cong xuất hiện giai đoạn trưởng thành. Tác giả ghi nhận đau khi cương tương ứng 1/27 (3,7%), 5/15 (33,3%) và 6/26 (23,1%), với khác biệt chung có ý nghĩa thống kê; chiều dài mất trung bình lần lượt khoảng 0,96 cm, 1,80 cm và 1,04 cm, nhưng khác biệt chiều dài không đạt ý nghĩa thống kê trong mẫu nhỏ. Tái cong được ghi nhận lần lượt 4/27, 2/15 và 8/26, khác biệt không có ý nghĩa thống kê. [7]

Con số đau khi cương thấp của Yachia gợi ý lợi thế cần nghiên cứu tiếp, không đủ khẳng định Yachia ít đau hơn Nesbit trong mọi bệnh nhân CPC. Lý do gồm thiết kế hồi cứu, phân nhóm không ngẫu nhiên, số bệnh nhân nhỏ, pha trộn ba loại căn nguyên, khác biệt mức cong ban đầu và dữ liệu được thu nhận qua liên lạc sau mổ. Nếu chỉ cần một thông điệp từ nghiên cứu này, đó là so sánh kỹ thuật cần đi kèm kiểm soát nhiễu, tiêu chuẩn đánh giá cảm giác, đau và thay đổi chiều dài theo cùng phương pháp.

7.6.7. Phân biệt đường rạch Yachia với tạo hình kéo dài có ghép

Trong bệnh Peyronie có mảng xơ, biến dạng hình đồng hồ cát hoặc dương vật ngắn đáng kể, một số kỹ thuật rạch bao trắng ở mặt lõm rồi vá mảnh ghép nhằm kéo dài phía ngắn. Nguyên tắc này không giống Yachia, nơi đường rạch ở mặt lồi và đóng ngang để làm ngắn. Ghép mảnh tạo nguy cơ khác gồm rối loạn cương do xâm lấn mô cương và thần kinh, co rút mảnh ghép, biến dạng vùng ghép; không nên đưa vào lựa chọn đầu tay cho cong bẩm sinh đơn thuần có chiều dài và chức năng cương tốt. [1,3]

7.7. PHẪU THUẬT KHÂU GẤP CÂN TRẮNG THỂ HANG

7.7.1. Nguyên lý và thuật ngữ

Khâu gấp bao trắng thể hang (tunica albuginea plication, TAP) làm ngắn mặt lồi bằng các mũi khâu gấp hoặc khâu cố định nếp bao trắng mà không nhất thiết phải cắt bỏ hay rạch toàn bộ chiều dày bao trắng. Nhờ đó, lực căng giữa hai mặt được cân bằng lại. Các kỹ thuật thường được nhắc tới gồm Essed–Schröder, kiểu 16-dot và nhiều cải biên của hai nhóm này. [1,3]

Trong tiếng Việt, “cân trắng” và “bao trắng” thường cùng chỉ tunica albuginea của thể hang. Để thống nhất giải phẫu, chương dùng từ bao trắng thể hang; ở tên mục giữ nguyên thuật ngữ “cân trắng” theo cấu trúc sách. Khâu gấp không làm dài mặt lõm và không thể bảo đảm chiều dài dương vật không thay đổi. Số lượng, hướng và độ sâu của mũi khâu quyết định cả khả năng sửa cong lẫn nguy cơ nút chỉ cộm dưới da.

7.7.2. Kỹ thuật Essed–Schröder

Essed–Schröder cổ điển bố trí các mũi khâu gấp trên bao trắng ở mặt lồi, không tạo khuyết bao trắng lớn. Khi buộc, một đoạn bao trắng được gấp vào trong, làm ngắn trục phía dài. Kỹ thuật hấp dẫn do tránh cắt một mảnh bao trắng và có thể thực hiện qua bộc lộ hạn chế trong những trường hợp phù hợp.

Tuy nhiên, gấp bao trắng làm tăng thể tích nếp gấp và tập trung lực tại các nút chỉ. Cảm giác cộm chỉ, đau khi cương, nút chỉ xuyên nông, tuột hoặc đứt chỉ và tái cong là các biến cố đặc thù. Chỉ tự tiêu có thể làm mất lực chỉnh theo thời gian; chỉ không tiêu giúp duy trì lực nhưng có thể gây cộm hoặc phản ứng mô kéo dài. Phẫu thuật viên phải cân bằng độ bền mũi khâu với nguy cơ đau do nút và sự phân bố lực trên bao trắng. [1,3]

Không nên đánh đồng mọi bài báo ghi “modified Essed–Schröder” với khâu gấp hoàn toàn không rạch bao trắng. Một số phiên bản bổ sung các đường rạch nông để vùi chỉ, giảm khối gồ hoặc tăng khả năng áp mô; khi phân loại nghiên cứu, cần mô tả có hay không rạch lớp bao trắng và mức độ sâu của đường rạch.

7.7.3. Kỹ thuật khâu gấp kiểu 16-dot

Nguyên lý 16-dot là đánh dấu một hệ thống điểm khâu có phân bố đều dọc vùng bao trắng mặt lồi và sử dụng nhiều mũi khâu nhằm rút ngắn có kiểm soát. Việc chia lực qua nhiều vị trí có thể giúp điều chỉnh độ cong linh hoạt, tránh phụ thuộc vào một khuyết cắt lớn. Tuy nhiên, tên “16-dot” mô tả một sơ đồ điểm khâu kinh điển, không phải giới hạn bắt buộc cho mọi bệnh nhân; số mũi thực tế có thể được điều chỉnh theo giải phẫu, độ cong và chiều dài.

Điểm mạnh là không cần cắt bỏ bao trắng, có thể tương đối nhanh trong tay phẫu thuật viên thành thạo và giảm nguy cơ rò máu thể hang do khuyết cắt lớn. Điểm yếu là nhiều mũi chỉ tồn tại lâu dài, có thể gây cộm, đau khi cương, hạn chế cảm giác mềm mại của thân dương vật, tạo gợn hoặc đường lõm trên bao trắng, và tái cong nếu một số mũi không còn giữ lực. Không có bằng chứng chất lượng cao cho thấy số lượng điểm khâu nhiều tự động cho kết quả lâu dài tốt hơn Nesbit hay Yachia trong CPC đơn thuần. [3,7]

7.7.4. Khâu gấp qua đường mổ hạn chế và bảo tồn da

Đặt chỉ gấp qua đường rạch chọn lọc có thể tránh bóc da toàn chu vi khi độ cong khu trú và vị trí đặt chỉ tiếp cận thuận lợi. Điều này có thể giảm phù nề và bảo tồn bao quy đầu, nhưng phụ thuộc vào độ an toàn của bộc lộ. Ở cong mặt bụng, vì vùng cần khâu nằm mặt lưng gần bó mạch–thần kinh, việc cố đặt chỉ qua khe nhỏ mà không nhìn rõ lớp mô có thể gây rủi ro không đáng có. Phẫu thuật ít xâm lấn được đánh giá bằng kết quả chức năng và an toàn, không chỉ bằng độ dài sẹo da.

7.7.5. Lựa chọn loại chỉ và xử lý nút chỉ

Đường khâu phải chịu lực lặp lại khi cương; độ bền, độ trơn của vật liệu, kích thước nút và phản ứng mô quyết định mức độ khó chịu. Nút chỉ được đặt sâu, phủ mô phù hợp và tránh các nhánh mạch–thần kinh nông. Khâu quá nông dễ cộm, xuyên qua da và đau; khâu quá sâu hoặc sai hướng có thể chèn ép cấu trúc thần kinh, chạm tổ chức cương hoặc niệu đạo. Không có loại chỉ lý tưởng cho mọi kiểu cong. Lựa chọn vật liệu phải thống nhất với quy trình cơ sở và giải thích trước mổ về khả năng cảm giác nút chỉ kéo dài.

7.7.6. Dữ liệu năm 2024: Essed–Schröder cải biên

Một nghiên cứu đăng năm 2024 khảo sát 233 nam giới trưởng thành được điều trị CPC bằng Essed–Schröder cải biên trong giai đoạn 2009–2022; 203 người tham gia đánh giá chất lượng cuộc sống dài hạn, thời gian theo dõi trung bình 76,1 tháng. Bài báo ghi nhận 16 trường hợp tái cong trên 20°, 17 trường hợp khó chịu do chỉ và 22 trường hợp ngắn dương vật từ 2 cm trở lên; 90,6% người tham gia đánh giá cho biết hài lòng với kết quả. Tác giả không ghi nhận rối loạn cương mới do người bệnh tự báo cáo. [8]

Khi trích dẫn cần chú ý mẫu số không hoàn toàn nhất quán giữa số người phẫu thuật, số người hoàn thành phỏng vấn và các tỷ lệ phần trăm được in trong bài. Ví dụ, 16/203 là khoảng 7,9%, trong khi 16/233 là 6,9%; vì vậy sách ưu tiên công bố số biến cố tuyệt đối và quần thể nghiên cứu, không sao chép tỷ lệ chưa xác định rõ mẫu số. Cải biên trong nghiên cứu bao gồm thao tác trên bề mặt bao trắng nhằm vùi đường khâu, do đó không được xem là chứng cứ trực tiếp cho Essed cổ điển hoàn toàn không rạch.

Ưu điểm của công trình là quần thể tương đối lớn và có thông tin hài lòng sau nhiều năm. Nhược điểm gồm phỏng vấn hồi cứu, mất theo dõi một phần người bệnh, nguy cơ thiên lệch nhớ lại chiều dài trước mổ, thiếu nhóm đối chứng ngẫu nhiên và cách tự báo cáo chức năng cương. Tỷ lệ hài lòng cao không xóa bỏ ý nghĩa của 22 người giảm chiều dài đáng kể hoặc 17 người khó chịu do nút chỉ.

7.7.7. So sánh giữa các phương pháp khâu gấp và cắt/rạch bao trắng

Nesbit, Kelami và Yachia đều có mục tiêu rút ngắn mặt lồi bằng xử trí bao trắng với hình thái đường khâu khác nhau; Essed–Schröder và 16-dot làm ngắn bằng gấp mô. Không tồn tại quy tắc rằng “không cắt” luôn an toàn hơn “có cắt”. Một ca khâu gấp phải đặt nhiều mũi nổi dưới da có thể để lại khó chịu dai dẳng; ngược lại một ca cắt–khâu cần phẫu tích bó mạch–thần kinh rộng có thể tăng nguy cơ rối loạn cảm giác. Kết quả phụ thuộc hình thái cong, chiều dài, đường mổ, kinh nghiệm, bệnh đồng mắc và ưu tiên của người bệnh. [1,3]

Hình 7.8. Sơ đồ so sánh nguyên lý cắt hình elip Nesbit, cắt hình thoi Nesbit–Kelami, rạch dọc–khâu ngang Yachia và khâu gấp Essed–Schröder. Hình biên soạn mới cho chương sách, cho phép sao chép, dịch nhãn và xuất bản lại. Đây là minh họa hình học, không phải mặt cắt giải phẫu thực tế hay hướng dẫn thao tác phẫu thuật.

Lựa chọnCơ chế và điểm thuận lợiĐiểm yếu, nguy cơ nổi bật
Nesbit cổ điểnCắt mảnh elip bao trắng mặt lồi, khâu kín; kiểm soát vị trí rút ngắn trực tiếpGiảm chiều dài; cần đóng kín khuyết thể hang; chảy máu, tụ máu, giảm cảm giác nếu phải phẫu tích bó mạch–thần kinh
Nesbit–KelamiCắt mảnh hình thoi, khâu rời; có thể bố trí nhiều điểm để chỉnh đường congVẫn cắt mô và làm ngắn; rủi ro vết khâu, gồ sẹo, cộm chỉ; thuật ngữ trong y văn chưa đồng nhất
YachiaRạch dọc, khâu ngang bao trắng mặt lồi; không nhất thiết lấy bỏ môVẫn làm ngắn; rò máu qua đường khâu, đau, thay đổi cảm giác, tái cong
Essed–SchröderKhâu gấp bao trắng, thông thường không cắt mảnh mô; giảm khuyết bao trắngNút chỉ cộm/đau, gợn nếp gấp, tuột chỉ và tái cong; tùy cải biên có rạch nông
16-dotPhân bố nhiều điểm khâu để rút ngắn mặt lồi; linh hoạt chỉnh trụcNhiều nút chỉ, khó chịu khi cương, rút ngắn, mất lực khâu và tái cong

Lựa chọn kỹ thuật không chỉ dựa vào góc cong: cần xét vị trí cong, chiều dài ban đầu, khả năng cương, nhu cầu bảo tồn bao quy đầu, mức chấp nhận mất chiều dài, sẹo cũ và chuyên môn của ê-kíp. Với cong đa trục, phẫu thuật viên phải tính cả hướng xoay thân dương vật; sửa đủ góc trên một mặt phẳng nhưng tạo xoắn trục cũng là kết quả không đạt.

7.8. KẾT QUẢ VÀ BIẾN CHỨNG PHẪU THUẬT

7.8.1. Xác định thành công đúng cách

Đánh giá kết quả cần phân biệt thành công giải phẫu (góc cong sau mổ trong giới hạn định trước), thành công chức năng (cương đủ vững và quan hệ tình dục không bị cản trở), chất lượng cuộc sống (hài lòng với hình ảnh cơ thể, cảm giác, chiều dài, đau) và an toàn (không có tai biến lớn hay can thiệp lại). Người bệnh có dương vật gần thẳng nhưng mất chiều dài gây ảnh hưởng giao hợp có thể không đạt thành công chức năng. Ngược lại, còn cong 10–15° nhưng giao hợp dễ dàng và người bệnh hài lòng có thể là kết quả tốt.

Các nghiên cứu dùng những ngưỡng tồn dư khác nhau; chẳng hạn dưới 15°, dưới 20° hoặc tình trạng “thẳng chức năng” và thời gian theo dõi biến thiên từ vài tháng đến hơn mười năm. Vì thế, tỷ lệ thành công 90% của hai bài báo chưa chắc tương đương. Khi báo cáo kết quả tại Việt Nam, nên ghi rõ góc cong trước/sau, cách đo, thời điểm đo và định nghĩa từng tiêu chí.

7.8.2. Hệ thống phân loại tai biến, biến chứng

Trong mổ: chảy máu thể hang, rách mạch máu lưng, tổn thương nhánh thần kinh lưng, tổn thương thể xốp/niệu đạo, khâu xuyên vị trí không mong muốn, xoắn trục do đặt mũi không đối xứng, cong ngược do sửa quá mức. Các biến cố này có thể khó nhận biết nếu không kiểm tra giải phẫu và cương nhân tạo trước khi đóng da.

Sớm sau mổ: đau, phù nề, tụ máu, chảy máu vết mổ, nhiễm khuẩn, tụ dịch, hở vết, hoại tử da hiếm gặp khi tưới máu bị ảnh hưởng, khó tiểu và kích thích da quy đầu. Sưng bầm nhẹ và đau thoáng qua có thể là diễn tiến thường gặp, nhưng đau tăng nhanh, bầm lan, sốt, chảy máu kéo dài, tiểu khó hoặc thay đổi màu da bất thường cần khám lại khẩn cấp.

Muộn sau mổ: rút ngắn chiều dài, cong tồn dư hoặc tái cong, đau khi cương, cộm chỉ, nút chỉ lộ, gồ sẹo hay lõm thân dương vật, giảm cảm giác quy đầu/da, thay đổi khoái cảm, rối loạn cương, mất hài lòng về hình ảnh cơ thể, nhu cầu sửa lại. Biến chứng do niệu đạo có thể biểu hiện chậm bằng hẹp, rò hoặc triệu chứng đường tiểu dưới nếu có tổn thương ban đầu.

7.8.3. Rút ngắn chiều dài: biến chứng hay hệ quả dự kiến?

Từ góc độ cơ học, rút ngắn mặt lồi là mục tiêu trực tiếp của các kỹ thuật Nesbit, Kelami, Yachia và khâu gấp; vì thế thay đổi chiều dài là hệ quả dự kiến, không phải lúc nào cũng là tai biến kỹ thuật. Tuy nhiên, khi mức rút ngắn vượt dự kiến hoặc gây suy giảm chức năng, nó trở thành một kết quả không mong muốn có ý nghĩa lâm sàng và phải được báo cáo như biến chứng/ảnh hưởng chất lượng sống.

Nghiên cứu Nesbit cải biên năm 2025 ghi nhận giảm trung vị 2 cm (IQR 1–3 cm); một nghiên cứu so sánh năm 2025 ghi trung bình khoảng 1,0–1,8 cm tùy nhóm nhưng không thấy khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa ba kỹ thuật. Hai nghiên cứu có đối tượng và phương pháp đo khác nhau nên không cho phép suy ra phương pháp nào “ít làm ngắn nhất” một cách chắc chắn. Chỉ số có ý nghĩa hơn là phần trăm chiều dài mất so với trước mổ, khả năng quan hệ sau mổ và mức chấp nhận của người bệnh. [4,7]

Tư vấn trước phẫu thuật cần ghi lại chiều dài nền đã đo theo phương pháp chuẩn hóa và thảo luận rằng sự thay đổi có thể nhận thấy rõ hơn khi góc cong cao. Không nên hứa hẹn rằng kỹ thuật không cắt bao trắng sẽ giữ nguyên chiều dài.

7.8.4. Tái cong và cong tồn dư

Cong tồn dư có thể phản ánh đánh giá chưa đúng đỉnh cong hoặc chủ động dừng sửa để tránh rút ngắn quá mức. Tái cong sau giai đoạn đầu thẳng tốt có thể do đường khâu lỏng, đứt hoặc tuột chỉ; mô sẹo tái cấu trúc; tăng trưởng qua dậy thì; hoặc bệnh lý khác xuất hiện về sau. Phân biệt hai tình huống cần hình ảnh hoặc số đo theo thời gian.

Ở người trưởng thành, trước khi mổ lại cần xác định tình trạng cương, chiều dài còn lại, mức độ khó chịu và nguyên nhân cong. Sửa thêm bằng kỹ thuật làm ngắn có thể gia tăng giảm chiều dài; do đó mổ lại không chỉ nhằm làm đẹp góc đo. Trong trường hợp đau do nút chỉ nhưng trục vẫn chức năng, can thiệp vào chỉ cần thận trọng vì tháo chỉ có thể gây tái cong.

7.8.5. Rối loạn cảm giác và rối loạn cương

Thần kinh lưng dương vật liên quan trực tiếp tới cảm giác quy đầu; việc bóc tách, kéo, ép hoặc khâu gần bó mạch–thần kinh có thể gây tê bì, tăng cảm, đau kiểu thần kinh hoặc thay đổi đáp ứng tình dục. Sự phục hồi có thể diễn ra trong nhiều tháng, nhưng không bảo đảm hoàn toàn. Tỷ lệ trong các chuỗi CPC có thể thấp hơn các nhóm bệnh Peyronie, song phương pháp đo không đồng nhất và một số nghiên cứu chỉ hỏi người bệnh có “giảm cảm giác” hay không, dễ bỏ sót thay đổi nhẹ.

Rối loạn cương mới sau mổ có thể liên quan tổn thương mạch máu, can thiệp bao trắng, đau, lo âu hoặc bệnh phối hợp trước mổ chưa phát hiện. Những chuỗi bệnh nhân trẻ được chọn lọc có thể báo cáo rất ít rối loạn cương, nhưng không loại trừ nguy cơ cho người cao tuổi có đái tháo đường, hút thuốc hoặc bệnh mạch máu. Đánh giá trước/sau bằng cùng thang điểm thích hợp và thời điểm thống nhất giúp giảm thiên lệch.

7.8.6. Nghiên cứu quốc tế cập nhật và cách đọc chứng cứ

Tổng quan hệ thống của Capece và cộng sự, xuất bản trên International Journal of Impotence Research số năm 2026, tổng hợp 59 nghiên cứu điều trị CPC ở người trưởng thành. Các kỹ thuật được mô tả nhiều nhất vẫn là Nesbit, Yachia, TAP và Essed–Schröder. Tổng quan nhấn mạnh độ không đồng nhất về thiết kế nghiên cứu, đặc điểm bệnh nhân, phương pháp đo kết cục và thiếu thước đo kết quả do người bệnh báo cáo; không thể chỉ từ số phần trăm thành công mà chứng minh một kỹ thuật vượt trội tổng quát. [3]

Các số liệu đáng lưu ý được đối chiếu trong bảng sau. Bảng cố ý trình bày số bệnh nhân và số biến cố gốc ở những nghiên cứu có mẫu số phức tạp; không gộp tỷ lệ thành một ước lượng chung bởi khác biệt căn nguyên và thời gian theo dõi.

Nghiên cứuKết quả chính cần nhớGiới hạn khi áp dụng lâm sàng
Kelâmi, 1987; 100 ca, kinh nghiệm mười năm [5]Khoảng 96 người được báo cáo có dương vật thẳng và giao hợp được sau sửaLoạt ca lịch sử, chưa có đánh giá chức năng–chất lượng sống chuẩn hóa; kỹ thuật và chọn bệnh nhân khác hiện nay
So sánh Nesbit–Kelami, 1999; 105 ca [6]55 ca dùng cắt bao trắng hình thoi Nesbit–Kelami, 50 ca dùng kỹ thuật tạo hình cải biên khácKhông ngẫu nhiên; chủ yếu giá trị mô tả kỹ thuật và biến chứng đường khâu
Essed–Schröder cải biên, 2024; 233 phẫu thuật, 203 trả lời đánh giá [8]16 tái cong trên 20°, 17 khó chịu do chỉ, 22 giảm chiều dài từ 2 cm; 90,6% hài lòng trong nhóm đánh giáHồi cứu, mất theo dõi, mẫu số từng tỷ lệ cần kiểm tra; phiên bản có rạch nông không tương đương Essed nguyên bản
Nesbit cải biên, 2025; 105 người lớn cong bụng [4]5 tái cong, 7 khó chịu nút chỉ, 4 rối loạn cương mới; giảm chiều dài trung vị 2 cm; theo dõi trung bình 9,8 nămĐơn trung tâm, không đối chứng; sai khác số học giữa 95/105 và tỷ lệ tác giả in
Yachia–Nesbit–16-dot, 2025; 68 ca [7]Đau khi cương 1/27, 5/15, 6/26; không chứng minh khác biệt tái cong; khác biệt mất chiều dài không có ý nghĩaHồi cứu, nhóm nhỏ, trộn CPC với bệnh Peyronie và cong khác; có nhiễu chọn kỹ thuật
Capece và cộng sự, 2026; tổng quan 59 nghiên cứu [3]Không có chứng cứ nhất quán đủ mạnh để chọn kỹ thuật tối ưu cho mọi người bệnhDữ liệu gốc chủ yếu quan sát, kết quả và PROM không đồng nhất
Chuỗi bệnh nhi, 2026; 176 ca [9]Tái cong khoảng 18,8% sau giải phóng da, 19,4% sau khâu gấp, 21,1% sau tạo hình rạch–khâuCác nhóm khác nhau mức cong ban đầu, theo dõi trung bình 26,7 tháng; chưa phản ánh đầy đủ sau dậy thì
Theo dõi trẻ mổ cong đến trưởng thành, 2026; nhận diện 26, phân tích 24 ca [10]Theo dõi trung vị 14,2 năm; 1/24 ca phải sửa lại cong tồn dư, 3/24 ca có chỉnh sửa thẩm mỹMẫu rất nhỏ, một phần không tham gia đánh giá dài hạn; không đại diện mọi bệnh nhi

7.8.7. Kết quả ở bệnh nhi và hệ quả đối với quyết định thời điểm mổ

Một nghiên cứu hồi cứu năm 2026 trên 176 trẻ được điều trị cong bẩm sinh, tuổi trung bình khoảng 7,6, so sánh nhóm giải phóng da/mô nông đơn thuần (85 trẻ), khâu gấp bao trắng (72 trẻ) và tạo hình rạch–khâu theo nguyên lý Heineke–Mikulicz (19 trẻ). Tỷ lệ tái cong được báo cáo lần lượt khoảng 18,8%, 19,4% và 21,1%, với thời gian theo dõi trung bình khoảng 26,7 tháng. [9]

Không thể diễn giải các tỷ lệ này là ba kỹ thuật tương đương: nhóm rạch–khâu có độ cong ban đầu nặng hơn, việc phân nhóm phụ thuộc chỉ định của phẫu thuật viên, và cỡ mẫu nhóm 19 rất nhỏ. Mặt khác, sự tăng trưởng sinh dục chưa hoàn tất khiến các kết quả đo lúc trẻ nhỏ có thể thay đổi sau tuổi dậy thì. Nghiên cứu dài hạn năm 2026 nhận diện 26 trẻ từng được phẫu thuật, trong đó 24 trường hợp phù hợp tiêu chuẩn phân tích. Với theo dõi trung vị 14,2 năm, có 1/24 người cần mổ lại do cong tồn dư và 3/24 người sửa hình thái thẩm mỹ; dù gợi ý kết quả bền ở nhiều bệnh nhân, cỡ mẫu và tỷ lệ phản hồi hạn chế khiến không thể hứa hẹn không tái cong. [10]

Hai nghiên cứu đặt ra yêu cầu kép: khi trẻ thực sự cần sửa cong, phải bảo đảm chức năng và theo dõi xuyên qua dậy thì; khi chỉ có cong hình thái không triệu chứng và không có chỉ định sửa dị tật liên quan, trì hoãn để người bệnh trưởng thành tham gia quyết định là một lựa chọn có cơ sở. [1,2]

7.8.8. Theo dõi và phục hồi sau phẫu thuật

Chăm sóc hậu phẫu cần kiểm soát đau, theo dõi chảy máu, tụ máu, phù nề da, nhiễm khuẩn, tình trạng tiểu tiện và sức sống của da quy đầu. Hướng dẫn dùng thuốc giảm đau, kháng sinh khi có chỉ định, chăm sóc băng và thời điểm quan hệ trở lại phải theo quy trình phẫu thuật viên và tình trạng liền vết thương thực tế; tránh cấp hướng dẫn chung cứng nhắc cho mọi kỹ thuật.

Gợi ý mốc đánh giá có thể gồm 1–2 tuần để xem vết mổ; 1–3 tháng cho đau, cộm và sẹo; 6 tháng cho độ cong khi cương, chức năng tình dục và cảm giác; 12 tháng và lâu hơn cho tái cong và chất lượng cuộc sống. Trong nghiên cứu và thực hành chuyên sâu, nên có lần đánh giá sau dậy thì đối với bệnh nhi đã mổ. Mọi thông số trước/sau phải đo theo cùng quy trình và bảo mật. Không yêu cầu người bệnh tự gây cương nhằm kiểm tra kết quả khi chưa được phẫu thuật viên cho phép.

Khi có đau tăng, phù nề căng nhanh, chảy máu dai dẳng, sốt, tiết dịch hôi, tím/nhợt da, bí tiểu hoặc dấu hiệu tổn thương niệu đạo, cần đánh giá sớm. Nếu người bệnh than phiền rút ngắn, cộm chỉ hay giảm cảm giác dù trục thẳng, phải ghi nhận như một kết cục quan trọng, không bác bỏ chỉ vì “mổ thành công”.

7.8.9. Định hướng chuẩn hóa báo cáo tại Việt Nam

Đối với các trung tâm Niệu khoa – Nam khoa có hoạt động tạo hình dương vật, việc thiết lập bộ dữ liệu thống nhất có ý nghĩa thiết thực hơn so sánh tỷ lệ thành công đơn thuần. Hồ sơ tiền phẫu nên ghi: tuổi, bệnh lý phối hợp, tiền sử lỗ tiểu thấp và mổ trước, hình thái và mức cong khi cương, chiều dài kéo giãn, chức năng cương, chỉ định dựa trên chức năng và kỳ vọng cá nhân. Hồ sơ mổ ghi: đường tiếp cận, bóc tách bó mạch–thần kinh hay không, kỹ thuật thực sự được sử dụng, số đường cắt/rạch/mũi khâu, kết quả nghiệm pháp cương và biến cố trong mổ.

Sau mổ, nên thu thập: độ cong còn lại theo độ, chiều dài và cách đo, đau khi cương, nút chỉ có sờ thấy/khó chịu không, cảm giác quy đầu, chất lượng cương theo cùng thang đo, khả năng quan hệ, mức hài lòng của người bệnh và thời điểm tái cong hoặc mổ lại. Biến chứng cần được phân loại mức độ theo hệ thống phù hợp và lưu thông tin dài hạn, không chỉ trong thời gian nằm viện. Ở trẻ em, đánh giá chất lượng sống theo độ tuổi và thời kỳ trưởng thành phải tuân thủ nguyên tắc bảo mật.

Đề xuất hướng nghiên cứu đa trung tâm: lập đoàn hệ tiền cứu so sánh Nesbit–Kelami, Yachia và khâu gấp ở CPC đơn thuần, phân tầng góc cong và hướng cong, dùng tiêu chí “thẳng chức năng”, thước đo chiều dài chuẩn hóa và PROM sau ít nhất 12–24 tháng. Nghiên cứu cần kiểm soát sự lựa chọn kỹ thuật theo kinh nghiệm bác sĩ, chứ không quy kết khác biệt kết quả chỉ do kỹ thuật. Phát triển bộ ảnh minh họa do chính các tác giả vẽ trên cơ sở giải phẫu thực tế với giấy phép mở sẽ giúp sách tiếng Việt chủ động về bản quyền hình ảnh và độ chính xác thuật ngữ.

7.8.10. Kết luận chương

Điều trị phẫu thuật cong dương vật bẩm sinh là bài toán cân bằng độ thẳng chức năng – chiều dài – cảm giác – khả năng cương – thẩm mỹ. Nesbit và Nesbit–Kelami cắt bao trắng ở mặt lồi; Yachia rạch dọc, khâu ngang; Essed–Schröder và 16-dot khâu gấp mặt lồi mà không nhất thiết cắt mô. Không kỹ thuật nào bảo đảm đồng thời không rút ngắn, không tái cong và không gây cộm chỉ. Chứng cứ đến năm 2026 chủ yếu là nghiên cứu quan sát; quyết định cần xuất phát từ đặc điểm người bệnh, sự đồng thuận sau tư vấn kỹ và năng lực của ê-kíp. Hậu phẫu thành công được định nghĩa bằng chất lượng sống của người bệnh, không chỉ bằng hình ảnh trục thẳng trên bàn mổ. [1–3]

DANH MỤC HÌNH MINH HỌA VÀ QUYỀN SỬ DỤNG

Nguyên tắc bản quyền. Từng đường dẫn dưới đây dẫn trực tiếp tới trang tệp có nút tải bản gốc và mục Licensing trên Wikimedia Commons, không phải trang tìm kiếm. Các hình giải phẫu cổ điển được ghi nhận phạm vi công cộng (public domain, PD); các ảnh mới được chủ sở hữu hiến tặng theo CC0 1.0. Có thể tải và biên tập nhãn tiếng Việt để in trong sách tại Việt Nam, nhưng trước khi đưa vào bản thảo nhà xuất bản vẫn phải kiểm tra lại mục quyền sử dụng, nguồn gốc, quyền nhân thân và các quy định pháp luật hiện hành. Cần ưu tiên hình giải phẫu/đồ họa cho ấn phẩm dành cho cộng đồng; hình ảnh bộ phận sinh dục người lớn chỉ nên dùng trong chuyên khảo y khoa có ngữ cảnh và chú thích phù hợp.

Hình 7.1. Ví dụ hình ảnh cong dương vật ở người trưởng thành. Ảnh do người đóng góp Bully2 công bố; chỉ minh họa hình thái cong, không đủ chứng minh căn nguyên bẩm sinh hoặc chỉ định mổ. Vị trí gợi ý: mục 7.1.1, đối chiếu mục 7.2.1. Nguồn: Wikimedia Commons; tác giả tự công bố vào phạm vi công cộng trên toàn thế giới.  Mở trang tệp gốc và quyền sử dụng

Hình 7.2. Ảnh người trưởng thành được người tải lên mô tả là cong bẩm sinh. Sử dụng để minh họa hướng cong và lưu ý việc tự thuật căn nguyên không thay thế chẩn đoán. Vị trí gợi ý: mục 7.1.2. Nguồn: Wikimedia Commons; CC0 1.0.  Mở trang tệp gốc và quyền sử dụng

Hình 7.3. Thiết đồ ngang dương vật với hai thể hang, thể xốp và niệu đạo. Dùng minh họa nguyên lý mặt lồi/mặt lõm và sự liên quan của bao trắng với niệu đạo khi đặt chỉ sửa cong. Vị trí gợi ý: mục 7.3.1. Nguồn: Henry Gray/H. V. Carter, Anatomy of the Human Body (1918), bản gốc phạm vi công cộng.  Mở trang tệp gốc và quyền sử dụng

Hình 7.4. Thiết đồ ngang cấu trúc mô cương và mạch máu. Giải thích vị trí bao trắng thể hang, mạch phía lưng và niệu đạo phía bụng; có thể dịch các nhãn giải phẫu. Vị trí gợi ý: mục 7.3.4. Nguồn: Anatomy: Descriptive and Applied (1913), phạm vi công cộng.  Mở trang tệp gốc và quyền sử dụng

Hình 7.5. Sơ đồ hệ động mạch dương vật. Củng cố yêu cầu bảo vệ cấu trúc mạch máu khi bóc tách và tránh chèn ép bằng nút chỉ. Vị trí gợi ý: mục 7.3.4 và 7.8.5. Nguồn: Gray/Carter, Gray’s Anatomy, phạm vi công cộng.  Mở trang tệp gốc và quyền sử dụng

Hình 7.6. Hệ tĩnh mạch dương vật trong giải phẫu kinh điển. Minh họa nguồn chảy máu tiềm tàng khi can thiệp sâu vùng lưng; hình không thay thế bản đồ giải phẫu vi phẫu hiện đại. Vị trí gợi ý: mục 7.4.5 và 7.5.3. Nguồn: Gray/Carter, Gray’s Anatomy, phạm vi công cộng.  Mở trang tệp gốc và quyền sử dụng

Hình 7.7. Hình dạng bề mặt thân dương vật và da vùng gốc dương vật ở người trưởng thành. Dùng cùng hình vẽ giải phẫu để giải thích da bao phủ, đường mổ lựa chọn và nguy cơ nút chỉ cộm; không có ý nghĩa chứng minh bệnh lý cong. Vị trí gợi ý: mục 7.3.2 và 7.7.5. Nguồn: Mindstrm, Wikimedia Commons, CC0 1.0.  Mở trang tệp gốc và quyền sử dụng

Hình 7.8. Sơ đồ bốn kỹ thuật sửa cong do bản thảo này tạo mới, được đính kèm trực tiếp trong file Word và cung cấp dưới dạng SVG, PNG độc lập để dàn trang hoặc biên tập. Có thể sử dụng và chỉnh sửa tự do; nên ghi “Sơ đồ biên soạn cho Chương 7” khi xuất bản.

Hình cần tác giả bổ sung khi dàn trang chính thức: hình giải phẫu lớp cân Buck và bó mạch–thần kinh hiện đại, bản đồ vùng nguy cơ thần kinh lưng và niệu đạo theo hướng cong; ảnh thật các giai đoạn Nesbit, Kelami, Yachia và 16-dot do đơn vị sở hữu dữ liệu chụp có đồng thuận người bệnh. Hình 7.8 đã minh họa khái niệm bốn nguyên lý nhưng không thể thay thế ảnh phẫu tích từng thì. Không đưa hình chụp trong mổ từ bài báo mở truy cập vào nhóm “phạm vi công cộng” khi chưa xác minh giấy phép tệp riêng: open access không đồng nghĩa với public domain. Hình phải được bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình dương vật phản biện trước khi in.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

  1. European Association of Urology (EAU). EAU Guidelines on Sexual and Reproductive Health, mục Penile Curvature. Bản hướng dẫn năm 2026, phần cong dương vật bẩm sinh, lựa chọn phẫu thuật và tư vấn biến chứng. Đọc tài liệu gốc
  2. European Association of Urology (EAU). EAU Guidelines on Paediatric Urology, mục Congenital Penile Curvature. Bản hướng dẫn năm 2026. Đọc tài liệu gốc
  3. Capece M, Cilio S, Morgado A, và cộng sự. Congenital penile curvature treatments in adults: a systematic review of techniques and outcomes. International Journal of Impotence Research. 2026;38(3):161–175. doi:10.1038/s41443-025-01033-6. Đọc tài liệu gốc
  4. Senel và cộng sự. Long-term results of modified Nesbit corporoplasty with medial neurovascular bundle dissection approach for ventral congenital penile curvature from a high-volume center. BMC Urology. 2025;25:60. doi:10.1186/s12894-025-01748-0. Đọc tài liệu gốc
  5. Kelâmi A và cộng sự. Congenital penile deviation and its treatment with the Nesbit–Kelâmi technique. British Journal of Urology. 1987;60(3):261–263. doi:10.1111/j.1464-410x.1987.tb05496.x. Đọc tài liệu gốc
  6. A modified corporoplasty for treating congenital penile curvature and reducing the incidence of palpable indurations. BJU International. 1999. doi:10.1046/j.1464-410x.1999.00887.x. Đọc tài liệu gốc
  7. Çolakoğlu Y, Baturu M, Bayrak Ö, và cộng sự. Comparative outcomes and patient satisfaction rates of three tunical shortening techniques used for the correction of penile curvatures: A retrospective, single-center study. Canadian Urological Association Journal. 2025;19(11):E398–E403. doi:10.5489/cuaj.9292. Đọc tài liệu gốc
  8. Akdemir F, Kayıgil Ö. Modified Essed–Schroder Technique in Congenital Penile Curvature: Long-Term Outcomes and Quality of Life Evaluation. Andrologia. 2024;2024:6563751. doi:10.1155/2024/6563751. Đọc tài liệu gốc
  9. Baykara AS, Arslan Alici C. Efficacy and long-term outcomes of congenital penile curvature treatment in children using tunica albuginea plication and Heinecke–Mikulicz corporoplasty. Pediatric Surgery International. 2026;42(1):73. doi:10.1007/s00383-026-06302-z. Đọc tài liệu gốc
  10. Long-term outcomes of surgical correction of ventral penile curvature in children: Patient-reported measures, surgical results, and decisional regret. Công bố năm 2026; PMID:42288401. Đọc tài liệu gốc
  11. Akbulut F, Akman T, Salabas E, và cộng sự. Neurovascular bundle dissection for Nesbit procedure in congenital penile curvature patients: medial or lateral? Asian Journal of Andrology. 2014;16(3):442–445. doi:10.4103/1008-682X.123667. Đọc tài liệu gốc
  12. International Consultation on Sexual Medicine. Management of Peyronie’s disease: recommendations from the Fifth International Consultation on Sexual Medicine (ICSM 2024). Sexual Medicine Reviews. 2026;14(1). Tài liệu bổ trợ về nguyên lý hình học của các kỹ thuật; số liệu bệnh Peyronie không được coi là số liệu riêng của CPC. Đọc tài liệu gốc