Cơ sàn chậu không chỉ liên quan đến tiểu són mà còn ảnh hưởng đến ham muốn, cực khoái và sự thoải mái khi quan hệ. Bài viết giải thích dễ hiểu dưới góc nhìn bác sĩ lâm sàng.
Có những phụ nữ đi khám chỉ vì “hay són tiểu khi ho cười”, nhưng khi hỏi kỹ hơn, họ thừa nhận mình cũng bắt đầu ngại gần gũi chồng. Một số người giảm ham muốn, số khác khó đạt cực khoái hoặc cảm giác vùng kín không còn như trước.
Trong thực tế thăm khám, đây không phải chuyện hiếm. Và nhiều người vẫn nghĩ đó đơn thuần là do tuổi tác, sinh con hoặc “xuống nội tiết”. Nhưng cơ sàn chậu — nhóm cơ nằm sâu ở vùng đáy chậu — lại có vai trò lớn hơn nhiều người tưởng.
Một nghiên cứu đăng trên The Journal of Sexual Medicine cho thấy chức năng của cơ sàn chậu có liên quan khá rõ đến chất lượng đời sống tình dục ở phụ nữ, đặc biệt ở những người có tiểu không tự chủ.
Cơ sàn chậu là gì mà ảnh hưởng đến chuyện chăn gối?
Cơ sàn chậu là nhóm cơ nâng đỡ tử cung, bàng quang và trực tràng. Có thể hình dung nó giống như một “tấm võng cơ” nằm ở đáy khung chậu.
Nhóm cơ này tham gia vào nhiều hoạt động hằng ngày:
- Kiểm soát tiểu tiện
- Hỗ trợ đại tiện
- Giữ ổn định các cơ quan vùng chậu
- Co thắt âm đạo khi quan hệ
- Tham gia phản ứng cực khoái
Khi cơ sàn chậu khỏe, lưu lượng máu đến vùng chậu tốt hơn, cảm giác vùng kín rõ hơn và khả năng co thắt khi đạt cực khoái cũng hiệu quả hơn.
Ngược lại, nếu nhóm cơ này suy yếu hoặc rối loạn, phụ nữ có thể gặp:
- són tiểu
- cảm giác lỏng lẻo vùng kín
- đau hoặc khó chịu khi quan hệ
- giảm hưng phấn
- khó đạt cực khoái
Nhiều bệnh nhân thường khá ngại nói về những triệu chứng này vì nghĩ đó là “chuyện tế nhị”. Thực ra đây là vấn đề y khoa khá phổ biến, nhất là sau sinh hoặc sau giai đoạn tiền mãn kinh.
Tiểu không tự chủ và chức năng tình dục nữ có liên quan gì?
Nghiên cứu được thực hiện trên:
- 31 phụ nữ bị tiểu không tự chủ
- 30 phụ nữ không có tình trạng này
Trong nhóm bị tiểu không tự chủ, đa số là són tiểu khi gắng sức — tức rò nước tiểu khi ho, cười, chạy hoặc mang vật nặng.
Các nhà nghiên cứu đánh giá:
- sức mạnh cơ sàn chậu
- kích thước cơ nâng hậu môn (levator ani)
- độ dày cơ sàn chậu
- điểm chức năng tình dục nữ (FSFI)
FSFI là bảng khảo sát thường dùng trong nghiên cứu y học tình dục nữ, đánh giá các yếu tố như:
- ham muốn
- kích thích
- tiết dịch bôi trơn
- cực khoái
- mức độ hài lòng
Kết quả cho thấy phụ nữ bị tiểu không tự chủ có điểm chức năng tình dục thấp hơn đáng kể.
Cơ sàn chậu yếu có thể ảnh hưởng đến ham muốn và cực khoái
Điểm khá đáng chú ý của nghiên cứu này là:
- Phụ nữ có cơ sàn chậu khỏe hơn thường có khả năng kích thích và cực khoái tốt hơn.
- Độ dày cơ nâng hậu môn liên quan tích cực đến khả năng bôi trơn và khoái cảm.
- Người có cơ sàn chậu nhỏ hơn và co thắt yếu hơn thường giảm ham muốn và giảm sự hài lòng tình dục.
Từ góc nhìn bác sĩ lâm sàng, điều này cũng phù hợp với những gì thường gặp ngoài thực tế.
Một phụ nữ thường xuyên són tiểu có thể dần mất tự tin khi gần gũi. Một số người lo lắng bị rò nước tiểu lúc quan hệ nên né tránh tình dục. Cảm giác khó chịu vùng chậu kéo dài cũng ảnh hưởng đến tâm lý và phản ứng cơ thể.
Tuy nhiên, nghiên cứu này chỉ cho thấy mối liên quan chứ chưa thể khẳng định cơ sàn chậu yếu là nguyên nhân trực tiếp gây rối loạn tình dục ở tất cả phụ nữ.
Đời sống tình dục nữ còn chịu ảnh hưởng bởi:
- nội tiết tố
- tâm lý
- stress
- chất lượng giấc ngủ
- mối quan hệ vợ chồng
- bệnh lý phụ khoa hoặc tiết niệu đi kèm
Sau sinh là giai đoạn cơ sàn chậu dễ tổn thương nhất
Thai kỳ và sinh thường tạo áp lực lớn lên sàn chậu. Sau sinh, nhiều phụ nữ gặp:
- són tiểu nhẹ
- cảm giác nặng tức vùng kín
- giảm cảm giác khi quan hệ
- khó giữ hơi khi co cơ
Một số trường hợp cải thiện dần theo thời gian. Nhưng cũng có người kéo dài nhiều năm mà không đi khám vì nghĩ “ai sinh xong cũng vậy”.
Tôi thường khuyên bệnh nhân sau sinh nên chú ý phục hồi sàn chậu sớm thay vì chỉ tập trung vào vòng eo hay cân nặng.
Bạn có thể đọc thêm:
- https://drdonghung.vn/roi-loan-san-chau-o-phu-nu-sau-sinh-nguyen-nhan-yeu-to-nguy-co-va-cach-phong-ngua/
- https://drdonghung.vn/san-chau-sau-sinh-nen-mong-tham-lang-quyet-dinh-suc-khoe-phai-dep/
- https://drdonghung.vn/anh-huong-cua-tap-luyen-sau-sinh-doi-voi-roi-loan-san-chau-va-tach-co-bung-tong-quan-he-thong-va-phan-tich-gop/
Có phải cứ “lỏng vùng kín” là phải phẫu thuật?
Không hẳn.
Trong thực tế, nhiều phụ nữ lo lắng về cảm giác thay đổi vùng kín nhưng mức độ tổn thương sàn chậu lại không nghiêm trọng đến mức cần can thiệp phẫu thuật.
Điều quan trọng là đánh giá đúng nguyên nhân:
- yếu cơ sàn chậu?
- sa cơ quan vùng chậu?
- rối loạn nội tiết?
- sẹo tầng sinh môn?
- đau khi quan hệ do co thắt cơ?
Một số trường hợp cải thiện tốt nhờ:
- tập cơ sàn chậu đúng cách
- vật lý trị liệu sàn chậu
- thay đổi lối sống
- kiểm soát táo bón và cân nặng
Can thiệp phẫu thuật hoặc thẩm mỹ vùng kín chỉ phù hợp ở một số nhóm bệnh nhân nhất định sau khi đã được thăm khám đầy đủ.
Có thể tham khảo thêm:
https://drdonghung.vn/phau-thuat-tao-hinh-moi-be-nhung-dieu-phu-nu-nen-biet-o-tung-giai-doan-dieu-tri/
Những dấu hiệu nên đi khám sớm
Phụ nữ nên kiểm tra sàn chậu nếu có:
- són tiểu khi ho cười
- tiểu gấp khó kiểm soát
- cảm giác nặng tức vùng kín
- đau hoặc giảm cảm giác khi quan hệ
- khó đạt cực khoái hơn trước
- cảm giác có khối sa ở âm đạo
Việc đánh giá sớm giúp xác định nguyên nhân chính xác và tránh để tình trạng kéo dài ảnh hưởng tâm lý cũng như chất lượng sống.
Một vài điều cần hiểu đúng
Không phải mọi phụ nữ sau sinh đều bị rối loạn sàn chậu nặng.
Không phải ai giảm ham muốn cũng do cơ sàn chậu yếu.
Và cũng không phải cứ có són tiểu là phải phẫu thuật.
Nghiên cứu này cho thấy cơ sàn chậu có vai trò khá quan trọng đối với chức năng tình dục nữ, nhưng đây vẫn là lĩnh vực cần thêm nhiều nghiên cứu sâu hơn để hiểu rõ cơ chế ảnh hưởng.
Điều tích cực là đa số trường hợp có thể cải thiện nếu được đánh giá đúng và điều trị phù hợp.
External link uy tín
- ISSM: https://www.issm.info/sexual-health-headlines/the-impact-of-pelvic-floor-muscles-on-female-sexual-function-with-and-without-incontinence
- The Journal of Sexual Medicine: https://academic.oup.com/jsm
Bài viết chỉ nhằm cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám và tư vấn trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa.
