Mùa hè đi xe đạp, mặc đồ bơi ướt hay uống nước thế nào để không hại thận, hại “cậu nhỏ”? Click xem ngay chia sẻ  từ Bác sĩ Nguyễn Đông Hưng!

Nắng nóng đỉnh điểm thế này, ai cũng muốn lao ra đường làm vài ba hoạt động thể thao, hoặc đơn giản là đi bơi, đi biển giải nhiệt đúng không? Thế nhưng, làm nghề Ngoại Tiết niệu ròng rã 18 năm nay, cứ đến độ tháng 6, tháng 7 là phòng khám của tôi lại chật kín bệnh nhân. Người thì ôm bụng kêu buốt, người thì rụt rè gãi đầu hỏi chuyện thầm kín. Hóa ra, rất nhiều thói quen sinh hoạt tưởng chừng vô hại ngày hè lại đang âm thầm tàn phá hệ tiết niệu của các bạn.

Vừa rồi tôi có đọc được một bài phân tích rất hay trên chuyên trang của Hiệp hội Thư viện Tiết niệu Hoa Kỳ Let’s Debunk Some Summertime Urology Myths!. Y văn thế giới họ chỉ ra những lầm tưởng rất kinh điển mà tôi thấy bệnh nhân Việt mình mắc phải không trượt phát nào. Thế nên hôm nay, ngồi lại đây, tôi sẽ giải mã sạch sành sanh cho các bạn hiểu đúng về việc chăm sóc hệ tiết niệu mùa hè sao cho chuẩn khoa học nhé.

1. Mang túi thông tiểu hoặc hậu môn nhân tạo: Cứ tự tin lao ra biển!

Nhiều bệnh nhân sau phẫu thuật phải mang lỗ mở thông ra da để thoát phân hoặc nước tiểu (ostomies) thường tìm đến tôi với vẻ mặt rất u sầu. Họ bảo: “Thế là hết, đời tôi từ nay gắn chặt với bốn bức tường, chẳng dám đi bơi hay chạy bộ gì nữa bác ạ”.

Sự thật là gì? ĐÚNG hoàn toàn là bạn vẫn có thể vận động bình thường!

Đừng tự cô lập mình. Các bạn hoàn toàn có thể chạy bộ, đánh golf, đi bơi, thậm chí là duy trì sinh hoạt vợ chồng bình thường. Thực tế điều trị tôi đã thấy nhiều người thích nghi cực kỳ tốt. Khổ một nỗi, họ cứ tự ti chứ y học bây giờ hiện đại lắm. Bạn chỉ cần dùng thêm một chiếc đai hoặc băng nẹp chuyên dụng để cố định túi chứa lại là xong. Ra hồ bơi hay chạy bộ cứ gọi là thoải mái.

Một lưu ý nhỏ: Né gấp các môn thể thao đối kháng mạnh có nguy cơ va đập cao như bóng đá, võ thuật nhé. Còn nếu muốn nâng tạ nặng? Gặp tôi hoặc bác sĩ điều trị của bạn để khám xem cơ bụng chịu được áp lực đến đâu đã.

2. Đạp xe ngày hè: Coi chừng “bất lực” vì chọn sai yên xe

Cái này mấy ông đam mê xe đạp, đặc biệt là các phượt thủ sành sỏi phải nghe cho kỹ này. Gần đây phong trào đạp xe nâng cao sức khỏe nở rộ, nhưng phòng khám của tôi cũng tiếp nhận không ít ca các anh đến mếu máo vì “trên bảo dưới không nghe”.

Đạp xe có gây rối loạn cương dương không? Tiếc là ĐÚNG!

Thế này nhé, khi các ông ngồi lên cái yên xe nhỏ xíu, toàn bộ trọng lượng cơ thể sẽ đổ dồn, đè nghiến lên vùng nằm giữa cơ quan sinh dục và hậu môn (chuyên môn tụi tôi gọi là tầng sinh môn). Chỗ đó chứa đầy dây thần kinh và mạch máu nuôi dưỡng “cậu nhỏ”. Bị chèn ép lâu ngày, máu không thông được, lâu dần sinh ra chuyện.

• Dấu hiệu cảnh báo sớm: Đạp xe xong thấy “chỗ ấy” tê rần rần như kiến bò. Thấy dấu hiệu này thì dừng ngay cho tôi 1-2 tuần.

• Mẹo giải cứu từ Bác sĩ Hưng: Chọn loại yên xe bản rộng, có đệm dày, khoét rãnh ở giữa. Chỉnh phần tay lái thấp hơn yên một chút để chia đều lực lên tay và vai, giảm áp lực cho vùng kín. Đi tầm 30 phút thì xuống dắt bộ, nghỉ ngơi xíu. Nhớ sắm thêm quả quần đùi đạp xe có đệm mông chuyên dụng nữa nhé.

3. Mặc đồ bơi ướt nhèm: Thủ phạm gây viêm đường tiết niệu?

Cái này các chị em hay truyền tai nhau lắm đây: “Đừng mặc bikini ướt ngồi lâu, bị nhiễm trùng tiểu đấy!”.

Khoa học bảo gì? SAI nha các bạn!

Bản chất cái bộ đồ bơi ướt sũng chỉ là môi trường ẩm ướt lý tưởng cho vi khuẩn sinh sôi, lây lan nhanh hơn thôi, chứ bản thân nó không tự sinh ra bệnh. Muốn không bị viêm đường tiết niệu nam hay nữ vào mùa hè, các bạn phải sửa từ thói quen gốc rễ.

Sẵn đây tôi nhắc luôn, sinh lý nam giới có cấu tạo đường tiểu dài nên tại sao nam giới ít bị viêm tiết niệu hơn nữ nhưng khi bị lại nguy hiểm hơn là vì thế. Đã dính phát nào là ra trò phát đấy.

Để phòng bệnh, nhớ nằm lòng mấy chiêu này:

• Đi vệ sinh xong phải lau từ trước ra sau (với nữ).

• Có buồn tiểu là phải đi ngay, đừng có cố nhịn, mà đã đi là phải xả cho hết sạch bàng quang.

• Quan hệ tình dục xong thì đi rửa sạch vùng kín và đi tiểu ngay để “xả” bớt vi khuẩn ra ngoài. Nếu thấy có triệu chứng tiểu buốt, tiểu rắt, hãy xem ngay cẩm nang cảnh báo viêm đường tiết niệu nam dấu hiệu nhận biết sớm và giải pháp từ chuyên gia để xử lý kịp thời.

4. Người dùng ống thông tiểu: Đi máy bay thế nào cho yên tâm?

Nhiều người phải đặt ống thông tiểu (catheter) rất ngại đi xa, đặc biệt là đi máy bay vì sợ khâu kiểm tra an ninh rắc rối hoặc bất tiện khi đi vệ sinh trên không.

Đừng lo, bạn hoàn toàn có thể mang ống thông tiểu lên máy bay!

Kinh nghiệm lâm sàng và hỗ trợ bệnh nhân nhiều năm, tôi thường khuyên họ làm theo các bước cực kỳ gọn gàng này:

1. Hành lý xách tay là chân á: Chia nhỏ nguồn nhu yếu phẩm, dụng cụ thông tiểu bỏ vào balo xách tay theo người. Lỡ máy bay có thất lạc hành lý ký gửi thì mình vẫn chủ động.

2. Dùng thẻ thông báo y tế: Nếu đi nước ngoài, hãy chuẩn bị thẻ thông báo của TSA (Cơ quan An ninh Vận tải). Cái này giúp bạn trao đổi tế nhị, kín đáo với nhân viên an ninh mà không cần bô bô giữa đám đông.

3. Chiến thuật chọn chỗ: Đi chuyến bay dài thì ưu tiên chọn ghế sát lối đi cho dễ đứng lên đi lại. Cận giờ lên máy bay thì tranh thủ xử lý ống thông trước ở nhà ga để đỡ phải vào cái nhà vệ sinh chật hẹp trên máy bay.

5. Uống càng nhiều nước càng tốt: Coi chừng “ngộ độc” suýt mất mạng!

Mùa hè nóng bức, đi đâu cũng nghe ra rả câu: “Uống nhiều nước vào!”. Nhưng cái gì quá cũng thành quá cố.

Quan niệm uống nước vô tội vạ không giới hạn là SAI bét nhé!

Trong y văn thế giới và thực tế cấp cứu tại bệnh viện đã ghi nhận nhiều ca bị “ngộ độc nước” (water intoxication). Nghe lạ tai đúng không? Thực tế là khi bạn nạp một lượng nước quá khủng khiếp trong thời gian ngắn, nồng độ natri trong máu bị pha loãng ra. Chất lỏng lúc này sẽ tràn vào bên trong, làm các tế bào sưng phồng lên. Nguy hiểm nhất là tế bào não bị sưng.

Bệnh nhân sẽ bắt đầu thấy lơ mơ, đau đầu, buồn ngủ, lú lẫn. Ca nào nặng là huyết áp vọt lên, nhịp tim tụt dốc, thậm chí co giật rồi tử vong như chơi. Tình trạng này hay gặp nhất ở các ông chơi thể thao đối kháng, chạy marathon, vận động hùng hục rồi tu một phát dăm ba lít nước liên tục.

• Uống thế nào cho đúng? Nhu cầu cơ bản là khoảng 8 cốc fluid (tương đương tầm 2 lít nước mỗi ngày). Cứ nhìn vào bãi nước tiểu của mình mà đoán định: nước tiểu màu vàng nhạt, trong trẻo là cơ thể đủ nước. Thấy màu vàng đậm là thiếu, cần bù; còn nếu thấy trong veo như nước lọc mà kèm mệt mỏi thì coi chừng đang uống quá đà đấy. Để hiểu rõ hơn về lượng nước và cách bảo vệ hệ thống thận – bàng quang theo các tài liệu chuẩn quốc tế, bạn có thể tham khảo thêm bài viết viêm đường tiết niệu nam tổng quan y khoa từ guideline AUA Dr Đông Hưng.

Nói tóm lại, chăm sóc hệ tiết niệu mùa hè không khó, cái khó là bạn phải dẹp bỏ những thói quen sai lầm và hiểu đúng cơ thể mình. Mùa hè là để tận hưởng, đừng để những rắc rối thầm kín làm mất vui!

Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về tình trạng sức khỏe đường tiểu, cứ mạnh dạn để lại bình luận hoặc nhắn tin cho tôi nhé!

Bài viết chỉ nhằm cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám và tư vấn trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa.