Viêm bàng quang kẽ (IC/BPS) gây đau bàng quang kéo dài, tiểu nhiều lần và có thể ảnh hưởng đến đời sống tình dục ở cả nam lẫn nữ. Bác sĩ Ngoại Tiết niệu giải thích dễ hiểu cho người bệnh.
“Xét nghiệm nước tiểu không có nhiễm trùng nhưng sao lúc nào cũng buồn tiểu, đau tức bụng dưới…”
Đó là câu tôi nghe khá nhiều trong phòng khám.
Có người đã uống kháng sinh nhiều đợt. Có người được chẩn đoán viêm đường tiểu tái phát, bàng quang tăng hoạt hoặc stress kéo dài. Nhưng sau cùng, nguyên nhân thật sự lại là viêm bàng quang kẽ — một bệnh lý mạn tính khá dễ bị bỏ sót.
Viêm bàng quang kẽ, hay còn gọi là hội chứng đau bàng quang (Interstitial Cystitis/Bladder Pain Syndrome – IC/BPS), có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ, tâm lý và cả đời sống vợ chồng nếu triệu chứng kéo dài.
Viêm bàng quang kẽ là bệnh gì?
Đây là tình trạng đau mạn tính liên quan đến bàng quang và vùng chậu.
Người bệnh thường có các biểu hiện như:
- Đi tiểu nhiều lần
- Tiểu gấp
- Đau hoặc căng tức vùng bàng quang
- Đau vùng chậu
- Đau khi đi tiểu
- Khó chịu khi bàng quang đầy
Bệnh gặp ở phụ nữ nhiều hơn nam giới, nhưng nam giới vẫn có thể mắc.
Một điểm khiến nhiều người nhầm lẫn là phần lớn trường hợp không có vi khuẩn trong nước tiểu. Nghĩa là xét nghiệm có thể bình thường dù người bệnh rất khó chịu.
Vì sao xảy ra viêm bàng quang kẽ?
Y văn đến nay chưa xác định được một nguyên nhân duy nhất.
Một số giả thuyết được nhắc đến gồm:
- Rối loạn miễn dịch
- Viêm mạn tính kéo dài
- Căng thẳng kéo dài
- Rối loạn cơ sàn chậu
- Bất thường chức năng niệu đạo
Một tỷ lệ nhỏ bệnh nhân có các tổn thương loét ở niêm mạc bàng quang, nhưng nhóm này không nhiều, khoảng 5–10% trường hợp theo tài liệu quốc tế.
Trong thực tế thăm khám, tôi thấy nhiều bệnh nhân có triệu chứng dao động khá rõ theo stress, giấc ngủ và chế độ ăn. Tuy vậy, mối liên quan này vẫn cần nhìn nhận thận trọng, chưa thể xem là nguyên nhân tuyệt đối.
Viêm bàng quang kẽ có thể ảnh hưởng chuyện chăn gối như thế nào?
Đây là phần nhiều người ngại nói nhất.
Một số bệnh nhân bắt đầu né tránh quan hệ vì đau. Một số khác giảm ham muốn vì tiểu đêm liên tục, mất ngủ hoặc cảm giác căng tức vùng chậu kéo dài.
Ở phụ nữ
Các biểu hiện có thể gồm:
- Đau khi quan hệ
- Khô âm đạo
- Khó đạt cực khoái
- Giảm ham muốn tình dục
Một nghiên cứu được ISSM dẫn lại cho thấy khoảng 54% phụ nữ mắc IC/BPS từng tránh quan hệ tình dục hoàn toàn trong một giai đoạn nào đó của bệnh.
Ở nam giới
Nam giới có thể gặp:
- Rối loạn cương dương
- Rối loạn xuất tinh
- Giảm ham muốn
Một số trường hợp bị chẩn đoán nhầm sang viêm tuyến tiền liệt mạn tính vì triệu chứng khá giống nhau.
Nếu có cảm giác đau buốt khi xuất tinh hoặc khó chịu vùng sinh dục kéo dài, bạn có thể đọc thêm:
https://drdonghung.vn/viem-bao-quy-dau-gay-dau-buot-khi-xuat-tinh-noi-dau-kho-noi-cua-phai-manh/
Vì sao bệnh dễ bị chẩn đoán nhầm?
Viêm bàng quang kẽ có nhiều điểm giống với:
- Viêm tuyến tiền liệt
- Hội chứng đau vùng chậu mạn tính
- Bàng quang tăng hoạt
- Viêm đường tiểu tái phát
Các điểm thường gặp gồm:
- Tiểu gấp, tiểu nhiều
- Đau vùng chậu
- Xét nghiệm nước tiểu âm tính
- Triệu chứng kéo dài nhiều tháng hoặc nhiều năm
- Rối loạn cơ sàn chậu
Một đặc điểm khá thường gặp là triệu chứng thay đổi theo thực phẩm. Đồ cay nóng, thức uống có tính acid hoặc rượu bia có thể khiến tình trạng nặng hơn ở một số người.
Chẩn đoán viêm bàng quang kẽ như thế nào?
Không có một xét nghiệm đơn lẻ nào khẳng định chắc chắn bệnh.
Bác sĩ thường sẽ:
- Khai thác triệu chứng
- Loại trừ nhiễm trùng tiểu
- Đánh giá các bệnh lý tiết niệu khác
- Khám vùng chậu hoặc tuyến tiền liệt
- Nội soi bàng quang trong một số trường hợp cần thiết
Mục tiêu là tránh bỏ sót những nguyên nhân khác nguy hiểm hơn.
Nhiều bệnh nhân nghe đến nội soi thường khá lo. Thực tế không phải ai cũng cần thực hiện thủ thuật này.
Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về các can thiệp trong Ngoại Tiết niệu, có thể tham khảo:
https://drdonghung.vn/khi-nao-can-cat-mot-hoac-ca-hai-tinh-hoan-giai-thich-tu-goc-nhin-ngoai-tiet-nieu/
Điều trị viêm bàng quang kẽ ra sao?
Điều trị chủ yếu nhằm giảm triệu chứng và cải thiện chất lượng sống.
Đến thời điểm hiện tại vẫn chưa có phương pháp chữa khỏi hoàn toàn IC/BPS.
Điều chỉnh chế độ ăn
Đây thường là bước đầu tiên.
Một số thực phẩm có thể làm triệu chứng nặng hơn:
- Đồ ăn cay
- Cà phê
- Rượu bia
- Nước uống có gas
- Thực phẩm nhiều acid
Mỗi người phản ứng khác nhau nên việc theo dõi thực phẩm nào làm triệu chứng tăng lên sẽ hữu ích hơn việc kiêng khem quá mức.
Vật lý trị liệu cơ sàn chậu
Nếu có co thắt cơ sàn chậu, vật lý trị liệu có thể giúp giảm đau và cải thiện cảm giác tiểu gấp.
Thuốc uống
Một số thuốc có thể được sử dụng để giảm đau hoặc hỗ trợ triệu chứng tiết niệu.
Người bệnh không nên tự dùng thuốc kéo dài vì việc điều trị cần cá thể hóa khá nhiều.
Thủ thuật hoặc phẫu thuật
Chỉ áp dụng cho một số trường hợp triệu chứng nặng hoặc không đáp ứng điều trị bảo tồn.
Khi nào nên đi khám?
Bạn nên khám chuyên khoa Tiết niệu nếu có các biểu hiện kéo dài như:
- Tiểu nhiều lần
- Tiểu gấp
- Đau vùng bụng dưới hoặc vùng chậu
- Đau khi bàng quang đầy
- Xét nghiệm nước tiểu bình thường nhưng triệu chứng vẫn dai dẳng
Đôi khi việc được chẩn đoán đúng giúp người bệnh giảm áp lực tâm lý rất nhiều sau một thời gian dài không hiểu chuyện gì đang xảy ra với cơ thể mình.
Một vài điều tôi thường trao đổi với bệnh nhân
Viêm bàng quang kẽ là bệnh mạn tính. Có giai đoạn triệu chứng rất nhẹ, nhưng cũng có lúc bùng lên rõ rệt.
Nhiều bệnh nhân lo mình bị “viêm nặng” hay “bệnh khó chữa”. Thực ra, phần lớn trường hợp có thể kiểm soát triệu chứng tốt hơn nếu theo dõi đều và điều chỉnh phù hợp với cơ thể mỗi người.
Điều tôi hay nhắc là đừng tự dùng kháng sinh kéo dài khi chưa rõ nguyên nhân. Việc điều trị sai hướng đôi khi khiến người bệnh mệt mỏi hơn cả bệnh itself.
Nguồn tham khảo
- https://drdonghung.vn/viem-bao-quy-dau-gay-dau-buot-khi-xuat-tinh-noi-dau-kho-noi-cua-phai-manh/
- https://drdonghung.vn/khi-nao-can-cat-mot-hoac-ca-hai-tinh-hoan-giai-thich-tu-goc-nhin-ngoai-tiet-nieu/
- https://drdonghung.vn/
- https://www.issm.info/sexual-health-qa/what-is-interstitial-cystitis
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK570588/
Nguồn bài gốc:
https://www.issm.info/sexual-health-qa/what-is-interstitial-cystitis
Bài viết chỉ nhằm cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám và tư vấn trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa.
