Thu hẹp âm đạo là nhu cầu nhạy cảm nhưng khá phổ biến sau sinh hoặc theo tuổi tác. Bài viết phân tích góc nhìn y khoa về đánh giá chức năng sàn chậu, chỉ định điều trị và những điều phụ nữ cần biết trước khi quyết định can thiệp.
Có những phụ nữ đến khám chỉ nói rất nhỏ:
“Bác sĩ ơi, em thấy vùng kín thay đổi sau sinh…”
Cũng có người không than phiền về thẩm mỹ mà là cảm giác nặng tức vùng kín, són tiểu khi ho cười, đau khi quan hệ hoặc mất cảm giác nâng đỡ bên trong âm đạo. Nhiều người nghĩ đơn giản rằng mình cần “thu hẹp âm đạo”. Nhưng trong thực tế thăm khám, phía sau cảm giác “lỏng” đó đôi khi lại là một vấn đề khác của sàn chậu nữ.
Từ góc nhìn bác sĩ lâm sàng, đây không phải chuyện để phán xét hay khiến phụ nữ mặc cảm. Cơ thể thay đổi sau sinh, sau mãn kinh hoặc theo tuổi là điều rất thường gặp. Quan trọng hơn là đánh giá đúng nguyên nhân trước khi can thiệp.
Một bài báo đăng trên tạp chí Aesthetic Surgery Journal nhấn mạnh rằng: những bệnh nhân tìm đến thủ thuật thu hẹp âm đạo xứng đáng được đánh giá bởi các bác sĩ có chuyên môn về y học sàn chậu nữ và phẫu thuật tái tạo. Đây là điểm rất đáng chú ý vì không phải trường hợp nào cũng nên điều trị giống nhau.
Nguồn bài gốc:
https://academic.oup.com/asj/article/41/4/NP148/5962270
Vì sao nhiều phụ nữ tìm đến thu hẹp âm đạo?
Một số nguyên nhân thường gặp gồm:
- Cảm giác âm đạo giãn rộng sau sinh thường
- Tổn thương tầng sinh môn sau sinh
- Sa thành trước hoặc thành sau âm đạo
- Sa tử cung mức độ nhẹ
- Giảm ma sát khi quan hệ
- Cảm giác nặng tức vùng chậu
- Thay đổi mô liên kết do tuổi tác hoặc mãn kinh
Tuy vậy, không phải mọi cảm giác “lỏng” đều xuất phát từ kích thước âm đạo.
Trong thực tế, có bệnh nhân đến vì giảm khoái cảm nhưng nguyên nhân chính lại là:
- đau sàn chậu
- co thắt cơ vùng chậu
- sẹo tầng sinh môn
- khô âm đạo
- rối loạn nội tiết
- lo âu kéo dài sau sinh
Nếu chỉ tập trung “làm hẹp” mà bỏ qua đánh giá chức năng sàn chậu, kết quả đôi khi không cải thiện như kỳ vọng, thậm chí gây đau khi quan hệ về sau.
Sàn chậu nữ là gì mà quan trọng đến vậy?
Sàn chậu là hệ thống gồm:
- cơ
- dây chằng
- mô liên kết
có nhiệm vụ nâng đỡ:
- bàng quang
- tử cung
- trực tràng
Ngoài ra nó còn liên quan đến:
- tiểu tiện
- đại tiện
- chức năng tình dục
- cảm giác nâng đỡ vùng chậu
Khi hệ thống này suy yếu, phụ nữ có thể gặp:
- són tiểu
- sa tạng chậu
- cảm giác âm đạo rộng
- đau khi quan hệ
- giảm cảm giác khi quan hệ
Cho nên, “thu hẹp âm đạo” về mặt y khoa không đơn thuần là khâu nhỏ lại. Điều bác sĩ cần quan tâm là:
- cấu trúc nào đang tổn thương
- mức độ sa sàn chậu ra sao
- chức năng cơ vùng chậu còn tốt không
- bệnh nhân mong muốn cải thiện điều gì thật sự
Bài báo quốc tế nói gì?
Bài báo nhấn mạnh rằng các thủ thuật vùng kín nữ cần được tiếp cận giống một vấn đề y khoa chức năng, chứ không chỉ là thủ thuật thẩm mỹ đơn thuần.
Các tác giả cho rằng:
- bệnh nhân nên được khám sàn chậu đầy đủ
- cần loại trừ các bệnh lý tiết niệu – phụ khoa đi kèm
- phải đánh giá chức năng tình dục và chất lượng sống
- nên tư vấn rõ nguy cơ biến chứng trước can thiệp
Đây là điểm tôi khá đồng tình trong thực hành lâm sàng.
Nhiều phụ nữ đến khám với tâm lý khá ngại ngùng. Có người chỉ dám nói “em thấy khác trước”. Nhưng nếu hỏi kỹ hơn, họ lại có:
- tiểu són
- sa thành âm đạo
- đau vùng chậu
- cảm giác cộm nặng kéo dài
Khi đó, điều cần điều trị đôi lúc không phải “thu hẹp âm đạo” mà là phục hồi cấu trúc sàn chậu.
Không phải ai cũng cần phẫu thuật
Đây là điều bệnh nhân thường bất ngờ.
Có trường hợp chỉ cần:
- tập cơ sàn chậu (Kegel)
- vật lý trị liệu sàn chậu
- điều trị nội tiết tại chỗ
- điều chỉnh sẹo tầng sinh môn
- thay đổi thói quen sinh hoạt
đã cải thiện khá nhiều triệu chứng.
Một số phụ nữ sau sinh bị cảm giác rộng âm đạo trong vài tháng đầu nhưng mô và cơ có thể hồi phục dần theo thời gian.
Ngược lại, nếu có:
- đứt cơ nâng hậu môn
- sa thành âm đạo rõ
- giãn tầng sinh môn nặng
- tổn thương cấu trúc nâng đỡ
thì phẫu thuật tái tạo có thể được cân nhắc.
Thu hẹp âm đạo có thể gặp biến chứng gì?
Đây là phần thường bị nói quá ít.
Các biến chứng có thể gồm:
- đau khi quan hệ
- sẹo xơ
- co kéo âm đạo
- nhiễm trùng
- chảy máu
- hẹp quá mức
- rối loạn cảm giác
- không cải thiện triệu chứng như mong đợi
Một số trường hợp còn xuất hiện đau sàn chậu kéo dài nếu khâu siết quá mức.
Vì vậy trong y học hiện đại, xu hướng không còn là “càng chặt càng tốt”, mà là:
- phục hồi cấu trúc
- bảo tồn chức năng
- cải thiện triệu chứng thật sự của bệnh nhân
Điều bác sĩ thường đánh giá trước khi quyết định can thiệp
Một buổi khám bài bản thường bao gồm:
1. Khai thác triệu chứng
- cảm giác rộng âm đạo
- són tiểu
- đau khi quan hệ
- giảm khoái cảm
- sa vùng kín
- khô rát
2. Tiền sử sản khoa
- sinh thường bao nhiêu lần
- sinh khó
- cắt tầng sinh môn
- rách tầng sinh môn độ cao
3. Khám sàn chậu
Đánh giá:
- độ nâng đỡ cơ quan vùng chậu
- độ giãn tầng sinh môn
- sức cơ sàn chậu
- sẹo cũ
4. Đánh giá tâm lý và kỳ vọng
Đây là phần rất quan trọng nhưng dễ bị bỏ quên.
Có người kỳ vọng thay đổi hoàn toàn đời sống tình dục chỉ sau một thủ thuật nhỏ. Điều này không phải lúc nào cũng thực tế.
Khi nào nên thận trọng hơn?
Một số nhóm cần đánh giá kỹ trước can thiệp:
- phụ nữ chưa sinh con
- đang mang thai hoặc mới sinh
- có bệnh lý sàn chậu phức tạp
- có đau khi quan hệ từ trước
- tiền sử sang chấn vùng chậu
- rối loạn lo âu về hình thể cơ thể
Trong những trường hợp này, can thiệp quá sớm hoặc không đúng chỉ định đôi khi làm triệu chứng nặng hơn.
Góc nhìn thực tế từ bác sĩ lâm sàng
Tôi nghĩ điều nhiều phụ nữ cần nhất trước tiên là một cuộc thăm khám nghiêm túc và được lắng nghe đầy đủ.
Có bệnh nhân thật sự cần phẫu thuật tái tạo tầng sinh môn vì tổn thương sau sinh khá nặng. Nhưng cũng có người chỉ cần điều trị sẹo đau, tập cơ sàn chậu hoặc điều chỉnh nội tiết là cải thiện rất nhiều.
Một vấn đề nhạy cảm như thu hẹp âm đạo không nên bị biến thành áp lực ngoại hình hay tiêu chuẩn phải “giống trước khi sinh”. Cơ thể phụ nữ thay đổi theo thời gian là điều tự nhiên.
Điều quan trọng hơn là:
- bệnh nhân có khó chịu thật sự hay không
- chức năng sàn chậu có bị ảnh hưởng không
- phương pháp điều trị nào phù hợp và an toàn nhất
Một số bài viết liên quan
- https://drdonghung.vn/tham-my-vung-kin-goc-nhin-y-khoa-hien-dai-ve-chuc-nang-tham-my-va-suc-khoe-phu-nu/
- https://drdonghung.vn/dich-vu/tham-my-vung-kin-12-dieu-phu-nu-can-biet-truoc-khi-quyet-dinh/
- https://drdonghung.vn/tang-sinh-mon-chia-khoa-giu-gin-suc-khoe-va-hanh-phuc-phai-dep/
- https://drdonghung.vn/tao-hinh-moi-lon-labia-majoraplasty-goc-nhin-y-khoa-ve-phau-thuat-tre-hoa-moi-lon-vung-kin-nu-gioi/
External link tham khảo
- American Urogynecologic Society
https://www.augs.org/ - International Urogynecological Association
https://www.iuga.org/
Kết luận
Thu hẹp âm đạo là một nhu cầu có thật và đáng được lắng nghe bằng thái độ chuyên môn, kín đáo và tôn trọng. Nhưng trước khi quyết định can thiệp, điều quan trọng là đánh giá đầy đủ chức năng sàn chậu và nguyên nhân gây khó chịu của bệnh nhân.
Một thủ thuật phù hợp cần hướng tới:
- cải thiện chất lượng sống
- bảo tồn chức năng
- hạn chế biến chứng
- không tạo thêm mặc cảm cho phụ nữ.
“Bài viết chỉ nhằm cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám và tư vấn trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa.”
